طراحی و اعتباریابی الگوی تلفیق سواد دیجیتال در فرایند یاددهی-یادگیری دوره ی متوسطه

گسترش فناوری های دیجیتال و تغییر الگوهای دسترسی به اطلاعات، ارتباطات و یادگیری، ضرورت بازنگری در شیوه های سنتی آموزش و توجه جدی به توسعه سواد دیجیتال دانش آموزان را افزایش داده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی تلفیق سواد دیجیتال در فرایند یاددهی-یادگیری دوره متوسطه انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مروری-تحلیلی است. جامعه پژوهش شامل منابع علمی و مطالعات مرتبط با سواد دیجیتال، فناوری آموزشی، شایستگی های دیجیتال و فرایند یاددهی-یادگیری بود که بر اساس معیارهای ارتباط موضوعی، اعتبار علمی و تناسب با دوره متوسطه بررسی و تحلیل شدند. داده های پژوهش با استفاده از فرم استخراج اطلاعات و چک لیست تحلیل محتوای مطالعات گردآوری و با روش تحلیل محتوای کیفی و تحلیل مقوله ای بررسی شدند. یافته ها نشان داد که الگوی تلفیق سواد دیجیتال از مولفه هایی شامل مهارت های فنی و عملیاتی، سواد اطلاعاتی، تفکر انتقادی، تولید محتوای دیجیتال، ارتباط و همکاری دیجیتال، حل مسئله و اخلاق و مسئولیت پذیری دیجیتال تشکیل می شود. همچنین نقش معلم، نقش فعال دانش آموز، برنامه درسی، زیرساخت های فناوری، روش های یاددهی-یادگیری و ارزشیابی از عوامل مهم در اجرای الگو شناسایی شدند. نتایج نشان داد که تلفیق سواد دیجیتال در فعالیت های پروژه محور، مسئله محور، پژوهش محور و مشارکتی می تواند زمینه تقویت یادگیری فعال، تفکر انتقادی، خلاقیت، خودتنظیمی و مشارکت دانش آموزان را فراهم سازد. در مجموع، الگوی پیشنهادی با ایجاد ارتباط میان عوامل زمینه ای، شایستگی های دیجیتال، فرایند یاددهی-یادگیری و پیامدهای آموزشی، می تواند چارچوبی مناسب برای استفاده هدفمند و مسئولانه از فناوری در دوره متوسطه فراهم کند.

کلیدواژه ها:

سواد دیجیتال ، یاددهی-یادگیری ، دوره متوسطه ، فناوری آموزشی ، شایستگی دیجیتال ، الگوی آموزشی