جایگاه درس کار و فناوری در سند تحول بنیادین و برنامه درسی ملی

پژوهش حاضر با هدف بررسی و واکاوی جایگاه درس کار و فناوری در اسناد بالادستی نظام آموزشی ایران، به ویژه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و برنامه درسی ملی، به انجام رسیده است تا نسبت این حوزه یادگیری با ساحت های تربیتی و ابعاد نوین آموزش مهارت محور روشن گردد. روش اجرای این پژوهش از حیث جهت گیری، بنیادی-کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده ها، توصیفی-تحلیلی با رویکرد اسنادی و بررسی متون سیاست گذارانه است که طی آن مضامین مرتبط با تربیت فنی، فناورانه و اقتصادی گردآوری شده اند. مدل تحلیل داده ها مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی جهت دار و تحلیل ساختاری مولفه های یادگیری بر اساس الگوی چرخه یادگیری صلاحیت محور و ساحت های شش گانه تربیت تعریف گردید تا میزان انطباق و همگرایی ساختار درس با چشم انداز تحولی سنجیده شود. روند پژوهش با طبقه بندی بیانات، راهکارها و شاخص های حوزه های یازده گانه یادگیری شکل گرفت و ساختار پودمان های آموزشی در پیوند با این سیاست ها ارزیابی گردید. نتایج به دست آمده نشان می دهد که درس کار و فناوری تجلی بخش اصلی ساحت تربیت اقتصادی و حرفه ای و تحقق بخش اهداف کلان حوزه یادگیری کار و فناوری و فناوری اطلاعات در برنامه درسی ملی است. یافته ها مبین آن است که این برنامه درسی از رویکرد سنتی حرفه آموزی فاصله گرفته و به بستری ساختاریافته برای تلفیق تفکر طراحی، دست ورزی، کارآفرینی و سواد دیجیتال بدل گردیده است. هم چنین تحلیل ها گویای نقش راهبردی این درس در استعدادیابی و تصمیم گیری آگاهانه دانش آموزان در فرایند هدایت تحصیلی است، هرچند تحقق کامل این اهداف با چالش هایی در زیرساخت کارگاهی روبه رو است. در نهایت، تلفیق مولفه های فناورانه با ارزش های بومی و اخلاق حرفه ای از دستاوردهای برجسته این حوزه تربیتی است که مسیر عبور از حافظه محوری به شایستگی محوری را در مدرسه هموار می سازد.

کلیدواژه ها:

درس کار و فناوری ، سند تحول بنیادین ، برنامه درسی ملی ، ساحت تربیت اقتصادی و حرفه ای ، شایستگی محوری