ارتقای رشد دانش آموزان از طریق تلفیق روان شناسی تربیتی و تدریس خلاق

رشد همه جانبه دانش آموزان در شرایطی که آموزش از انتقال صرف دانش به پرورش توانایی های شناختی، هیجانی، اجتماعی و خلاقانه حرکت کرده است، مستلزم بازنگری در شیوه های سنتی تدریس و توجه هم زمان به اصول روان شناسی تربیتی و رویکردهای خلاقانه آموزشی است. تدریس خلاق می تواند با ایجاد فرصت برای تجربه، اکتشاف، حل مسئله، بیان ایده های نو و مشارکت فعال، زمینه مناسبی برای شکوفایی ظرفیت های دانش آموزان فراهم سازد؛ بااین حال، اثربخشی آن زمانی افزایش می یابد که با شناخت ویژگی های روان شناختی، نیازهای یادگیری، انگیزش و تفاوت های فردی آنان تلفیق شود. پژوهش حاضر با هدف تبیین چگونگی ارتقای رشد دانش آموزان از طریق تلفیق مولفه های روان شناسی تربیتی با تدریس خلاق انجام شد. این پژوهش از رویکرد کیفی و طرح پدیدارشناسی توصیفی بهره گرفت. مشارکت کنندگان شامل ۱۲ نفر از معلمان دارای تجربه آموزشی مرتبط با به کارگیری روش های خلاقانه بودند که به شیوه هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند و فرایند نمونه گیری تا دستیابی به کفایت اطلاعاتی ادامه یافت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شد. یافته های نمونه سازی شده نشان داد که تلفیق روان شناسی تربیتی و تدریس خلاق در قالب چهار محور اصلی شامل تقویت انگیزش و خودکارآمدی، پرورش تفکر خلاق و حل مسئله، بهبود مشارکت و تعامل اجتماعی و حمایت از رشد هیجانی و استقلال یادگیرنده قابل تبیین است. تحلیل داده ها نشان داد که معلم در این الگو از نقش انتقال دهنده محتوا به تسهیل گر یادگیری، طراح موقعیت های خلاق و حمایتگر رشد روان شناختی دانش آموز تغییر می یابد. این یافته با شواهد پژوهشی درباره نقش محیط یادگیری خلاق، حمایت معلم و روش های حل مسئله در رشد خلاقیت دانش آموزان همخوان است.

کلیدواژه ها:

روان شناسی تربیتی ، تدریس خلاق ، رشد دانش آموزان ، خلاقیت ، انگیزش تحصیلی ، خودکارآمدی ، یادگیری فعال