نقش مدیریت زمان و برنامه ریزی آموزشی معلم در افزایش اثربخشی فرایند تدریس

مدیریت زمان و برنامه ریزی آموزشی از مهم ترین مهارت های حرفه ای معلم در فرایند تدریس به شمار می آید و می تواند نقش تعیین کننده ای در نحوه استفاده از فرصت های آموزشی، سازمان دهی فعالیت های یاددهی یادگیری و دستیابی به اهداف آموزشی داشته باشد. فرایند تدریس تنها به انتقال محتوا محدود نمی شود، بلکه مجموعه ای از فعالیت های هدفمند، پیوسته و سازمان یافته است که از مرحله تعیین اهداف و انتخاب محتوا آغاز شده و تا اجرای فعالیت های آموزشی، مدیریت کلاس، ارزشیابی و اصلاح فرایند یادگیری ادامه می یابد. در این میان، برنامه ریزی دقیق به معلم کمک می کند تا فعالیت های آموزشی را متناسب با زمان در اختیار، نیازهای یادگیرندگان و اهداف درس سازمان دهی کند و از اتلاف زمان آموزشی جلوگیری نماید. مدیریت مناسب زمان نیز موجب می شود معلم میان بخش های مختلف تدریس، فعالیت های مشارکتی، پرسش و پاسخ، تمرین، ارزشیابی و جمع بندی تعادل برقرار کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیریت زمان و برنامه ریزی آموزشی معلم در افزایش اثربخشی فرایند تدریس انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز آن با استفاده از منابع کتابخانه ای و اسناد علمی مرتبط گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که برنامه ریزی آموزشی منسجم، تعیین اولویت های تدریس، پیش بینی زمان مورد نیاز برای فعالیت ها، انعطاف پذیری در اجرای برنامه، مدیریت فعالیت های کلاس و استفاده هدفمند از زمان می تواند زمینه را برای افزایش نظم آموزشی، مشارکت دانش آموزان، استفاده موثرتر از روش های تدریس، کاهش وقفه های غیرضروری و تحقق بهتر اهداف یادگیری فراهم سازد. همچنین، مدیریت زمان زمانی اثربخش تر خواهد بود که با شناخت ویژگی های یادگیرندگان، طراحی آموزشی مناسب، مدیریت کلاس و ارزشیابی مستمر همراه باشد. بر این اساس، مدیریت زمان را می توان یکی از مولفه های مهم شایستگی حرفه ای معلم و عاملی موثر در ارتقای کیفیت فرایند تدریس دانست.

کلیدواژه ها:

مدیریت زمان ، برنامه ریزی آموزشی ، معلم ، فرایند تدریس ، اثربخشی تدریس ، مدیریت کلاس ، یادگیری ، طراحی آموزشی