نقش راهبردهای تدریس معلم در توسعه خودتنظیمی یادگیری و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان

خودتنظیمی یادگیری به عنوان یکی از مولفه های اساسی یادگیری موثر، نقش تعیین کننده ای در ارتقای عملکرد تحصیلی، افزایش انگیزش، مسئولیت پذیری و استقلال یادگیرندگان ایفا می کند،که زیربنای شکل گیری عادت های یادگیری و مهارت های شناختی، فراشناختی و انگیزشی دانش آموزان است، آموزش و تقویت راهبردهای خودتنظیمی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف از این مقاله مروری، بررسی ابعاد نظری و پژوهشی نقش خودتنظیمی یادگیری در ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر راهبردهای تدریس معلم است. این پژوهش با روش مروری و تحلیل منابع علمی معتبر داخلی و خارجی انجام شده و یافته های پژوهش های پیشین در زمینه ارتباط میان خودتنظیمی یادگیری، عملکرد تحصیلی و شیوه های تدریس معلمان مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که به کارگیری راهبردهای تدریس فعال، آموزش مهارت های فراشناختی، بازخورد توصیفی، هدف گذاری آموزشی، خودارزیابی، یادگیری مشارکتی و ایجاد محیط یادگیری حمایتگر، زمینه رشد مهارت های خودتنظیمی را در دانش آموزان فراهم می سازد. همچنین، دانش آموزانی که از سطح بالاتری از مهارت های خودتنظیمی برخوردارند، در برنامه ریزی، مدیریت زمان، کنترل هیجانات، انتخاب راهبردهای یادگیری و نظارت بر پیشرفت تحصیلی خود موفق تر عمل کرده و عملکرد تحصیلی مطلوب تری را تجربه می کنند. بر این اساس، نقش معلم در طراحی فرصت های یادگیری، هدایت فرایندهای شناختی و فراشناختی، تقویت انگیزش درونی و ایجاد فضای آموزشی تعاملی، یکی از مهم ترین عوامل توسعه خودتنظیمی یادگیری در دوره ابتدایی محسوب می شود. در نتیجه، تلفیق راهبردهای تدریس مبتنی بر خودتنظیمی با برنامه های آموزشی مدارس ابتدایی می تواند به بهبود کیفیت یادگیری، افزایش پیشرفت تحصیلی و پرورش یادگیرندگان مستقل، مسئولیت پذیر و مادام العمر منجر شود.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی یادگیری ، عملکرد تحصیلی ، دانش آموزان ، راهبردهای تدریس معلم ، یادگیری فراشناختی