طراحی چارچوب مفهومی استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی مولد در آموزش متوسطه

ظهور و گسترش سریع هوش مصنوعی مولد، چشم انداز آموزش و یادگیری را با تغییرات اساسی مواجه کرده است. ابزارهای مبتنی بر مدل های زبانی بزرگ می توانند در تولید و بازآفرینی محتوای آموزشی، ارائه بازخورد، پشتیبانی از یادگیری شخصی سازی شده و تسهیل فعالیت های یادگیری مورد استفاده قرار گیرند؛ با این حال، استفاده بدون چارچوب از این فناوری ها می تواند چالش هایی همچون کاهش استقلال شناختی یادگیرنده، انتشار اطلاعات نادرست، نقض حریم خصوصی، مسائل مربوط به مالکیت فکری و اصالت آثار دانش آموزان و نابرابری در دسترسی به فناوری ایجاد کند. پژوهش حاضر با هدف طراحی یک چارچوب مفهومی برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی مولد در آموزش متوسطه انجام شده است. روش پژوهش، کیفی و از نوع اسنادی-تحلیلی است و بر مرور نظام مند اسناد سیاستی رسمی بین المللی و مقالات علمی داوری شده منتشرشده طی سال های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ استوار است. تحلیل منابع به شناسایی شش مولفه اصلی انجامید: سواد و شایستگی هوش مصنوعی، ارزیابی و تفکر انتقادی، اخلاق و مسئولیت پذیری، نقش هدایتگر معلم، یادگیری فعال و شخصی سازی شده، و حفاظت از حریم خصوصی و عدالت آموزشی. بر اساس این مولفه ها، چارچوبی مفهومی و یک الگوی هشت مرحله ای برای استفاده از هوش مصنوعی مولد در فعالیت درسی پیشنهاد می شود که در آن هوش مصنوعی جایگزین معلم یا تفکر دانش آموز نیست، بلکه به عنوان ابزار پشتیبان و تقویت کننده فرایند یادگیری به کار می رود. هدف نهایی این چارچوب، پرورش یادگیرنده ای مستقل، نقاد، اخلاق مدار و توانمند در تعامل آگاهانه با فناوری است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، آموزش متوسطه ، سواد هوش مصنوعی ، استفاده مسئولانه ، تفکر انتقادی ، یادگیری شخصی سازی شده