تحلیل مولفه های پسامدرن در رمان های احمد سعداوی (بررسی موردی رمان باب الطباشیر)

عراق (بین النهرین) کشوری است با قدمت طولانی که مهد تمدن ها نامیده میشود و به خاطر وجود قومیتها و ادیان مختلف و برخورداری از ثروت فراوان، افزون بر سیاست های اشتباه حاکمان آن در طول دوران این کشور شاهد جنگهای بسیاری بوده است و در سالهای اخیر با استعمارگری به نام آمریکا روبه رو بوده است. مساله «دیگری» موضوعی است که در چند سده اخیر وارد ادبیات شد و رفته رفته، با سخت تر شدن شرایط سیاسی و پیدایش استعمارگران اوج گرفت. احمد سعداوی از جمله نویسندگان متعهد عراقی است که هدفش از نوشتن رمان هایی مانند رمان باب الطباشیر بیان معضلات و مشکلات سیاسی و اجتماعی کشورش می باشد. او به دلیل فضای خفقان آمیز کشور عراق و نبود آزادی بیان و امنیت، مکتب رئالیسم جادویی را برای نوشتن رمان باب الطباشیر برمی گزیند. از سوی دیگر با توجه به مقتضیات شرایط کنونی پیرو اصول مکتب پست مدرن یعنی پیچیدگی و ابهام در رمان، غیرخطی بودن زمان یا زمان پریشی، شروع از میانه و پایان های باز و گره های ناگشوده در رمان است. داستان باب الطباشیر، دربردارنده ی داستانی خیالی است که شخصیت اول آن با گذر از درگاه های سومری هفت گانه به گردش در جهان های موازی می پردازد.او در این جهان ها با شرایط متفاوتی روبرو می گردد، مساله ای باعث تغییر فضاهای رمان به صورت ناگهانی و پراکندگی اتفاقات در آن می شود. احمد سعداوی، با تکیه بر هدف اصلی خویش یعنی اصلاح معضلات سیاسی و اجتماعی کشورش به عناصر پیرنگ و شیوه ی بیان آن ها می پردازد. شروع رمان با تکیه بر ژانر رئالیسم جادویی و نیز پیروی از مکتب پست مدرنیسم از میانه رمان و همراه با نماد و ابهام آغاز می شود. نویسنده سعی می کند تا با تک گویی نمایشی به ترسیم فضای کلی رمان و شرایط زمانی دوره ای که رمان در آن رخ می دهد بپردازد. از سوی دیگر زندان را که متناسب با فضای جامعه عراق است برای شروع رمان برمی گزیند. شروع رمان باب الطباشیر دربردارنده ی مسائل بی ربط با کل پیرنگ رمان می باشد. رمان، با کشمکش ها و ناپایداری هایی که شخصیت اول داستان در مرکز آن قرار دارد؛ ادامه می یابد.

کلیدواژه ها:

بین النهرین ، احمد سعداوی ، باب الطباشیر ، معظلات ومشکلات سیاسی