کاربرد فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی در تحول تدریس درس کار و فناوری

گسترش شتابان فناوری های دیجیتال و ظهور هوش مصنوعی، الگوهای سنتی تدریس را با دگرگونی های اساسی مواجه ساخته و ضرورت بازاندیشی در شیوه های آموزش دروس مهارتی و فناورانه را افزایش داده است. درس کار و فناوری، به دلیل ماهیت کاربردی، مهارت محور و مبتنی بر حل مسئله، ظرفیت بالایی برای بهره گیری از ابزارهای دیجیتال و فناوری های هوش مصنوعی دارد؛ بااین حال، میزان و چگونگی استفاده اثربخش از این فناوری ها در فرایند تدریس همچنان نیازمند بررسی علمی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش کاربرد فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی در تحول تدریس درس کار و فناوری انجام شد. پژوهش از نظر رویکرد، کمی و از نظر روش، توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تعداد محدودی از معلمان مرتبط با تدریس درس کار و فناوری بود که از میان آنان ۶۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته شامل مولفه های میزان استفاده از فناوری های دیجیتال، کاربرد ابزارهای هوش مصنوعی، تعاملی سازی فرایند یاددهی یادگیری، شخصی سازی آموزش، تقویت یادگیری مبتنی بر مسئله و ارتقای مهارت های فناورانه گردآوری شد. روایی محتوایی ابزار با استفاده از نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ بررسی و تایید شد. تحلیل داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرم افزار SPSS انجام گرفت. یافته ها نشان داد بین میزان کاربرد فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی با تحول در فرایند تدریس درس کار و فناوری رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین، مولفه های استفاده از ابزارهای هوشمند، شخصی سازی یادگیری و توسعه فعالیت های تعاملی و مسئله محور، سهم بیشتری در تبیین تحول تدریس داشتند. نتایج بیانگر آن است که فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی، در صورت استفاده هدفمند و مبتنی بر نیازهای آموزشی، می توانند از طریق افزایش تعامل، تنوع بخشی به فعالیت های یادگیری، تسهیل بازخورد و تقویت یادگیری عملی، کیفیت تدریس درس کار و فناوری را ارتقا دهند. بر این اساس، توانمندسازی حرفه ای معلمان، توسعه زیرساخت های دیجیتال و تدوین چارچوب های آموزشی برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی، از الزامات اساسی تحول تدریس این درس محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

فناوری های دیجیتال ، هوش مصنوعی ، تحول تدریس ، درس کار و فناوری ، یادگیری تعاملی ، شخصی سازی یادگیری ، مهارت های فناورانه