نقش مداخلات روان شناختی در کاهش اضطراب اجتماعی دانش آموزان ابتدایی

اضطراب اجتماعی یکی از مشکلات مهم هیجانی و رفتاری دوران کودکی است که می تواند با ترس از ارزیابی منفی، نگرانی از قضاوت دیگران، اجتناب از موقعیت های اجتماعی، کاهش مشارکت کلاسی، ضعف در برقراری ارتباط، کاهش اعتمادبه نفس و اختلال در سازگاری تحصیلی همراه باشد. دوره ابتدایی از حساس ترین مراحل رشد اجتماعی و هیجانی کودک محسوب می شود؛ زیرا بخش مهمی از تعاملات اجتماعی کودک در این دوره در محیط مدرسه شکل می گیرد و دانش آموز ناگزیر است در موقعیت هایی مانند پاسخ گویی به معلم، ارائه تکلیف، مشارکت در فعالیت های گروهی و برقراری ارتباط با همسالان حضور پیدا کند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش مداخلات روان شناختی در کاهش اضطراب اجتماعی دانش آموزان ابتدایی و تحلیل سازوکارهای اثرگذاری این مداخلات است. پژوهش حاضر از نوع مروری تحلیلی است و با بررسی و تحلیل مطالعات مرتبط با درمان شناختی رفتاری، بازی درمانی، آموزش مهارت های اجتماعی، مداخلات والد محور و مداخلات مدرسه محور انجام شده است. یافته ها نشان داد که مداخلات روان شناختی از طریق اصلاح افکار ناکارآمد، کاهش رفتارهای اجتنابی، مواجهه تدریجی با موقعیت های اجتماعی، تقویت مهارت های ارتباطی، افزایش خودکارآمدی، بهبود تنظیم هیجانی و فراهم کردن فرصت تجربه موفقیت اجتماعی می توانند اضطراب اجتماعی دانش آموزان را کاهش دهند. درمان شناختی رفتاری گروهی در کاهش اضطراب اجتماعی دانش آموزان اثربخش گزارش شده است و بازی درمانی نیز می تواند از طریق ایجاد محیطی متناسب با ویژگی های رشدی کودک، مهارت های اجتماعی را تقویت کند. همچنین، مشارکت والدین و همکاری مدرسه می تواند به تعمیم و تثبیت نتایج مداخله کمک کند. بر اساس یافته های پژوهش، رویکرد چندبعدی که در آن دانش آموز، والدین، معلم، مشاور و متخصص روان شناسی در فرایند مداخله مشارکت داشته باشند، می تواند اثربخشی بیشتری در کاهش اضطراب اجتماعی و افزایش سازگاری اجتماعی و تحصیلی دانش آموزان داشته باشد.

کلیدواژه ها:

اضطراب اجتماعی ، دانش آموزان ابتدایی ، مداخلات روان شناختی ، درمان شناختی رفتاری ، بازی درمانی ، مهارت های اجتماعی ، مشارکت والدین