مدرسه بدون استرس؛ راهکارهای ایجاد محیط آموزشی آرام و حمایتگر

مدرسه علاوه بر انتقال دانش، محیطی حیاتی برای رشد هیجانی، اجتماعی و شناختی دانش آموزان است و اقلیم روانی-اجتماعی آن می تواند بستری برای آرامش یا منشا تنش باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، تبیین و ارائه راهکارهای علمی و عملی جهت ایجاد محیط آموزشی آرام، بدون استرس و حمایتگر برای ارتقای سلامت روان دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش توصیفی-همبستگی و تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان متوسطه مدارس دولتی و غیردولتی بود که از میان آن ها نمونه ای با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب گردید. داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد استرس تحصیلی، اقلیم مدرسه و حمایت اجتماعی ادراک شده جمع آوری شد و با آزمون های ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه، تحلیل مسیر، تی مستقل و تحلیل واریانس یک راهه تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که بین ابعاد جو مثبت مدرسه (حمایت اجتماعی معلمان، روابط همسالان و قوانین انضباطی مقتدرانه) با استرس تحصیلی رابطه منفی و معناداری وجود دارد و حمایت اجتماعی معلمان قوی ترین رابطه معکوس را با استرس تحصیلی نشان داد (شمس، شمس، و طهرانی نسب، ۱۴۰۳). تحلیل مسیر مشخص ساخت که حمایت اجتماعی معلمان نقش تعدیل کننده معناداری در کاهش اثرات منفی فشارهای درسی بر سلامت روان دانش آموزان ایفا می کندهمچنین، دختران و دانش آموزان پایه های بالاتر استرس تحصیلی بیشتری را گزارش کردند در نهایت، نتیجه گرفته شد که کاهش استرس تحصیلی مستلزم بهبود سواد سلامت روان کادر آموزشی، اصلاح شیوه های ارزشیابی، ترویج قوانین منصفانه و تقویت روابط صمیمی معلم-دانش آموز است تا مدارس به فضاهایی امن و رشددهنده تبدیل شوند.

کلیدواژه ها:

استرس تحصیلی ، اقلیم مدرسه ، حمایت اجتماعی معلمان ، روابط همسالان ، سلامت روان ، مدرسه حمایتگر