مقایسه اثربخشی تدریس سنتی و تدریس مبتنی بر هوش مصنوعی در افزایش یادگیری دانش آموزان

گسترش فناوری های هوشمند و ظهور هوش مصنوعی، فرایند یاددهی یادگیری را با تحولات قابل توجهی مواجه ساخته است و ضرورت بازنگری در روش های سنتی آموزش را افزایش داده است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی تدریس سنتی و تدریس مبتنی بر هوش مصنوعی در افزایش یادگیری دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و تحلیل یافته های پژوهش های فارسی مرتبط است. در این پژوهش، هفت منبع فارسی مرتبط با روش های تدریس سنتی، کاربرد هوش مصنوعی در آموزش مدارس، یادگیری شخصی سازی شده، اپلیکیشن های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی، برنامه درسی هوش مصنوعی و چالش های استفاده از این فناوری در مدارس بررسی و یافته های آنها با یکدیگر مقایسه شد. نتایج بررسی نشان داد که تدریس سنتی، به دلیل برخورداری از ساختار مشخص، حضور مستقیم معلم، امکان مدیریت کلاس و تعامل انسانی، همچنان از ظرفیت آموزشی قابل توجهی برخوردار است؛ بااین حال، در زمینه شخصی سازی آموزش، ارائه بازخورد فوری، تحلیل مستمر عملکرد دانش آموزان و پاسخ گویی به تفاوت های فردی با محدودیت هایی مواجه است (مقصودی و همکاران، ۱۳۹۷). در مقابل، تدریس مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند از طریق شخصی سازی محتوا، تحلیل داده های یادگیری، ارائه بازخورد هوشمند، تولید تمرین های متناسب و فراهم کردن فرصت تعامل مستمر، کیفیت برخی ابعاد یادگیری را افزایش دهد (محمدی و همکاران، ۱۴۰۲؛ حیدریان و همکاران، ۱۴۰۵). همچنین شواهد تجربی نشان داده اند که استفاده از اپلیکیشن های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند بر مولفه هایی مانند اکتساب و درهم تنیدن دانش، بسط و اصلاح دانش، استفاده معنادار از دانش و عادات ذهنی دانش آموزان تاثیر مثبت داشته باشد (نیک نژاد و رستگار، ۱۴۰۳). بااین حال، یافته ها نشان می دهند که اثربخشی هوش مصنوعی به کیفیت طراحی آموزشی، توانمندی معلم، زیرساخت فناوری، رعایت اصول اخلاقی و نحوه استفاده دانش آموز از ابزار وابسته است (کرامتی تولائی و مقنی باشی فیض آبادی، ۱۴۰۴؛ مظاهری فروشانی و همکاران، ۱۴۰۵). بنابراین، برتری مطلق هیچ یک از دو روش قابل تایید نیست و مناسب ترین الگو، تلفیق ظرفیت های تدریس سنتی با قابلیت های هوش مصنوعی در قالب آموزش ترکیبی و هوشمند است.

کلیدواژه ها:

تدریس سنتی ، هوش مصنوعی ، یادگیری دانش آموزان ، آموزش هوشمند ، یادگیری شخصی سازی شده ، فناوری آموزشی ، تدریس ترکیبی