مطالعه نقش مشارکت خانواده و جوامع محلی در حمایت از فرآیند یادگیری و پیشرفت همه جانبه دانش آموزان

مشارکت خانواده و جوامع محلی در فرآیند آموزش و یادگیری، یکی از مولفه های مهم در ایجاد محیطی حمایتی برای رشد تحصیلی، اجتماعی، عاطفی و مهارتی دانش آموزان به شمار می رود. با وجود تاکید روزافزون بر رویکردهای مشارکت محور در نظام های آموزشی، در بسیاری از مدارس ظرفیت خانواده ها و منابع اجتماعی محلی به صورت نظام مند در حمایت از یادگیری و پیشرفت همه جانبه دانش آموزان به کار گرفته نمی شود. پژوهش حاضر با هدف مطالعه نقش مشارکت خانواده و جوامع محلی در حمایت از فرآیند یادگیری و پیشرفت همه جانبه دانش آموزان انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی انجام گرفت. جامعه پژوهش شامل گروهی کوچک از افراد مرتبط با فرآیند آموزشی بود و نمونه ای متشکل از ۱۵ مشارکت کننده با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و پس از پیاده سازی، با رویکرد تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که مشارکت خانواده و جوامع محلی از طریق تقویت ارتباط خانه و مدرسه، افزایش حمایت عاطفی و تحصیلی از دانش آموزان، ایجاد فرصت های یادگیری خارج از محیط رسمی مدرسه، انتقال تجارب و مهارت های اجتماعی و حرفه ای، تقویت انگیزش و مسئولیت پذیری یادگیرندگان و شناسایی و پاسخ گویی بهتر به نیازهای فردی آنان، می تواند فرآیند یادگیری را غنی تر و زمینه پیشرفت همه جانبه دانش آموزان را فراهم کند. همچنین، یافته ها بر اهمیت نقش مدیران و معلمان در ایجاد سازوکارهای ارتباطی پایدار، اعتمادسازی میان مدرسه و خانواده و فعال سازی ظرفیت های اجتماعی جامعه محلی تاکید داشت. بر اساس نتایج، مشارکت خانواده و جامعه محلی نباید صرفا به حضور در برنامه های مدرسه یا حمایت مالی محدود شود، بلکه لازم است به عنوان بخشی از نظام پشتیبان یادگیری و سرمایه اجتماعی مدرسه مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، طراحی الگوهای مشارکت محور و ایجاد بسترهای سازمانی برای تعامل مستمر میان مدرسه، خانواده و جامعه محلی می تواند به ارتقای کیفیت یادگیری و تحقق ابعاد مختلف رشد دانش آموزان کمک کند.

کلیدواژه ها:

مشارکت خانواده ، جوامع محلی ، فرآیند یادگیری ، پیشرفت همه جانبه ، مدرسه و خانواده ، سرمایه اجتماعی ، حمایت آموزشی