طراحی محیط های یادگیری نوآورانه برای تدریس درس کاروفناوری در مدارس هوشمند

طراحی محیط های یادگیری نوآورانه برای تدریس درس کاروفناوری در مدارس هوشمند با هدف بررسی تاثیر مولفه های محیط یادگیری نوآورانه بر کیفیت فرایند تدریس، مشارکت یادگیرندگان و یادگیری مهارت محور انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را معلمان و دانش آموزان دوره متوسطه اول تشکیل دادند که از میان آنان ۲۴۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها در سال ۱۴۰۵ گردآوری شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه محیط های یادگیری نوآورانه، مقیاس کیفیت تدریس کاروفناوری و پرسشنامه مشارکت یادگیری استفاده شد. روایی محتوایی ابزارها با نظر متخصصان علوم تربیتی و فناوری آموزشی بررسی و روایی سازه با تحلیل عاملی تاییدی ارزیابی شد؛ همچنین ضرایب آلفای کرونباخ برای مقیاس های پژوهش به ترتیب ۰/۹۱، ۰/۸۸ و ۰/۸۶ به دست آمد که نشان دهنده پایایی مطلوب ابزارها بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و SmartPLS تحلیل شدند. یافته های مدل ساختاری نشان داد محیط یادگیری نوآورانه اثر مثبت و معناداری بر کیفیت تدریس درس کاروفناوری دارد (β=۰/۵۲، p<۰/۰۰۱) و کیفیت تدریس نیز به طور مستقیم مشارکت یادگیری دانش آموزان را پیش بینی می کند (β=۰/۴۱، p<۰/۰۰۱). همچنین محیط یادگیری نوآورانه اثر مستقیم معناداری بر مشارکت یادگیری داشت (β=۰/۲۹، p<۰/۰۰۱) و کیفیت تدریس در رابطه میان محیط یادگیری نوآورانه و مشارکت یادگیری نقش میانجی ایفا کرد (اثر غیرمستقیم=۰/۲۱، p<۰/۰۰۱). متغیرهای پیش بین در مجموع ۴۸ درصد از واریانس کیفیت تدریس و ۵۳ درصد از واریانس مشارکت یادگیری را تبیین کردند. شاخص های برازش مدل نیز در دامنه قابل قبول قرار داشتند و کفایت ساختار پیشنهادی را تایید کردند. نتایج نشان می دهد طراحی محیط های یادگیری نوآورانه، از طریق فراهم کردن فرصت برای یادگیری مشارکتی، فعالیت های پروژه محور، حل مسئله، استفاده هدفمند از فناوری های تعاملی و دسترسی به منابع دیجیتال، می تواند کیفیت تدریس کاروفناوری و میزان درگیری فعال دانش آموزان را ارتقا دهد. بر این اساس، برنامه ریزان آموزشی و مدیران مدارس هوشمند باید به جای تمرکز صرف بر تجهیز فناوری، بر طراحی هوشمندانه محیط یادگیری، توانمندسازی معلمان در استفاده آموزشی از فناوری و توسعه فعالیت های عملی و مسئله محور تاکید کنند؛ زیرا اثربخشی مدرسه هوشمند بیش از میزان تجهیزات، به کیفیت طراحی تجربه یادگیری و نقش فعال معلم و دانش آموز وابسته است.

کلیدواژه ها:

محیط یادگیری نوآورانه ، کاروفناوری ، مدارس هوشمند ، یادگیری پروژه محور ، فناوری آموزشی ، مشارکت یادگیری ، کیفیت تدریس