بررسی تاثیر تعاملات اجتماعی و جو عاطفی کلاس درس بر پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی دانش آموزان در محیط های آموزشی پویا

تعاملات اجتماعی و جو عاطفی حاکم بر کلاس درس از مهم ترین عوامل موثر بر کیفیت تجربه یادگیری دانش آموزان محسوب می شوند و می توانند از طریق ایجاد احساس امنیت، تعلق، حمایت و مشارکت، زمینه ارتقای عملکرد تحصیلی و باور دانش آموزان به توانایی های خود را فراهم سازند. با وجود اهمیت این عوامل، در بسیاری از محیط های آموزشی، توجه عمده به مولفه های شناختی و نتایج کمی یادگیری معطوف بوده و نقش هم زمان روابط اجتماعی و فضای عاطفی کلاس کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تعاملات اجتماعی و جو عاطفی کلاس درس بر پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی دانش آموزان در محیط های آموزشی پویا انجام شد. این پژوهش از نظر رویکرد، کمی و از نظر طرح، نیمه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون و گروه گواه بود. جامعه پژوهش شامل تعداد محدودی از دانش آموزان واجد شرایط بود که از میان آنان ۴۰ نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استاندارد خودکارآمدی تحصیلی، مقیاس سنجش تعاملات اجتماعی و جو عاطفی کلاس و آزمون پیشرفت تحصیلی استفاده شد. داده ها با استفاده از شاخص های آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. یافته ها نشان داد پس از کنترل اثر پیش آزمون، میانگین پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه افزایش معناداری داشته است. همچنین، نتایج نشان داد کیفیت تعاملات اجتماعی، حمایت عاطفی معلم، همکاری میان دانش آموزان و احساس تعلق به کلاس، نقش معناداری در تبیین تغییرات متغیرهای وابسته دارند. بر این اساس، ایجاد محیط های آموزشی پویا، مشارکتی و عاطفی می تواند علاوه بر بهبود دستاوردهای تحصیلی، باور دانش آموزان نسبت به توانایی های یادگیری خود را تقویت کند. یافته های پژوهش بر ضرورت توانمندسازی معلمان در زمینه مهارت های ارتباطی، مدیریت عاطفی کلاس و طراحی فعالیت های مشارکتی تاکید دارد و می تواند مبنایی برای سیاست گذاری و برنامه ریزی مدیران مدارس در جهت ارتقای کیفیت یادگیری و سلامت روانی اجتماعی محیط آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تعاملات اجتماعی ، جو عاطفی کلاس ، پیشرفت تحصیلی ، خودکارآمدی تحصیلی ، محیط آموزشی پویا ، یادگیری مشارکتی ، روابط معلم و دانش آموز