تاثیر آموزش مهارت های ارتباطی بر کاهش تعارض میان دانش آموزان

تعارض میان دانش آموزان یکی از چالش های اساسی در محیط های آموزشی است که می تواند تاثیرات منفی بر فرایند یادگیری، روابط اجتماعی و سلامت روانی آنان برجای گذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت های ارتباطی بر کاهش تعارض میان دانش آموزان به صورت کیفی انجام شده است. این مطالعه با بهره گیری از رویکرد پدیدارشناسی توصیفی، به بررسی تجارب زیسته دانش آموزان از تعارض و تاثیر آموزش مهارت های ارتباطی بر کاهش آن پرداخته است. جامعه پژوهش شامل دانش آموزان دوره متوسطه دوم در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، تعداد ۲۵ دانش آموز (۱۴ دختر و ۱۱ پسر) که تجربه تعارض در محیط مدرسه را داشتند، انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق، مشاهده مشارکتی و تحلیل اسناد و مدارک جمع آوری گردید. آموزش مهارت های ارتباطی در قالب ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای با محوریت مهارت هایی همچون گوش دادن فعال، همدلی، ابراز وجود موثر، مدیریت هیجانات، پرسش گری کنجکاوانه و حل مسئله مشارکتی طراحی و اجرا شد. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل موضوعی براون و کلارک انجام گرفت و یافته ها در قالب مضامین اصلی و فرعی سازماندهی شدند. تحلیل داده ها نشان داد که آموزش مهارت های ارتباطی تاثیر قابل توجهی بر کاهش تعارض میان دانش آموزان داشته است. مضامین استخراج شده شامل افزایش خودآگاهی ارتباطی، بهبود همدلی و درک متقابل، کاهش واکنش های هیجانی منفی، ارتقای توانایی حل مسئله مشارکتی و تغییر نگرش نسبت به تعارض به عنوان فرصتی برای رشد بود. دانش آموزان پس از شرکت در جلسات آموزشی، تغییرات محسوسی در سبک ارتباطی خود گزارش کردند و تاکید داشتند که مهارت های آموخته شده به آنان کمک کرده است تا تعارضات را به شیوه ای سازنده تر مدیریت کنند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که آموزش مهارت های ارتباطی می تواند به عنوان یک راهبرد موثر در کاهش تعارضات میان دانش آموزان و ارتقای کیفیت روابط آنان در محیط مدرسه مورد استفاده قرار گیرد. این رویکرد با تاکید بر پرورش مهارت های اجتماعی و هیجانی، زمینه را برای ایجاد فرهنگ گفت وگو و مدارا در محیط های آموزشی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

آموزش مهارت های ارتباطی ، تعارض دانش آموزی ، همدلی ، خودآگاهی ارتباطی ، حل مسئله مشارکتی ، پژوهش کیفی