بازی وارسازی آموزش؛ راهکاری برای افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان

بازی وارسازی آموزش به عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، توجه بسیاری از پژوهشگران و معلمان را به خود جلب کرده است. این مقاله با رویکرد کیفی به بررسی بازی وارسازی به عنوان راهکاری برای افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان می پردازد. پژوهش حاضر با هدف فهم عمیق تجارب زیسته دانش آموزان و معلمان از پیاده سازی عناصر بازی وار در فرایند یاددهی-یادگیری انجام شده است. روش پژوهش، کیفی از نوع پدیدارشناسی توصیفی بوده و داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با بیست دانش آموز و ده معلم که به صورت هدفمند انتخاب شده اند، جمع آوری گردیده است. همچنین مشاهده مشارکتی و تحلیل اسناد کلاسی نیز برای تکمیل داده ها به کار رفته است. تحلیل داده ها با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی انجام شده و برای تامین روایی و پایایی از روش های سه سوسازی، بازبینی مشارکت کنندگان و ممیزی بیرونی استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بازی وارسازی آموزش از طریق ایجاد حس چالش پذیری، خودمختاری، شایستگی و ارتباط با دیگران، به طور معناداری انگیزه درونی دانش آموزان را تقویت می کند. عناصری مانند امتیاز، نشان، جدول رتبه بندی و داستان پردازی، زمینه را برای مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری فراهم می آورد. با این حال، نتایج حاکی از آن است که کاربرد نامناسب و افراطی این عناصر، به ویژه تاکید بیش از حد بر رقابت فردی، می تواند به کاهش انگیزه درونی، افزایش اضطراب و تضعیف همکاری میان دانش آموزان بینجامد. پژوهش نشان می دهد که موفقیت بازی وارسازی در گرو طراحی زمینه محور و همسو با اهداف آموزشی و ویژگی های یادگیرندگان است. بازی وارسازی زمانی بیشترین تاثیر را دارد که با رویکردهای مشارکتی و همیارانه همراه شده و بر جنبه های اجتماعی یادگیری تاکید کند. نتیجه گیری نهایی بیانگر آن است که بازی وارسازی آموزش می تواند به عنوان راهکاری موثر برای افزایش انگیزه و مشارکت دانش آموزان عمل کند، مشروط بر آنکه با آگاهی از اصول روان شناختی و نیازهای یادگیرندگان طراحی و اجرا شود.

کلیدواژه ها:

بازی وارسازی ، انگیزه تحصیلی ، مشارکت دانش آموزان ، آموزش کیفی ، یادگیری فعال