اثر استفاده از ارزشیابی مستمر (Formative Assessment) بر بهبود کیفیت یادگیری در کلاس ریاضی

ارزشیابی مستمر به عنوان یکی از رویکردهای موثر در فرایند یاددهی یادگیری، می تواند با فراهم کردن بازخورد بهنگام و شناسایی مستمر نقاط قوت و ضعف یادگیرندگان، کیفیت یادگیری را در درس ریاضی ارتقا دهد. با وجود اهمیت این نوع ارزشیابی، در بسیاری از کلاس های ریاضی، ارزشیابی همچنان عمدتا به آزمون های پایانی و سنجش نتیجه محور محدود بوده و ظرفیت آن برای هدایت فرایند یادگیری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر استفاده از ارزشیابی مستمر (Formative Assessment) بر بهبود کیفیت یادگیری در کلاس ریاضی انجام شد. پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی انجام گرفت. مشارکت کنندگان پژوهش شامل تعداد محدودی از معلمان و صاحب نظران آموزشی مرتبط با آموزش ریاضی بودند که به شیوه هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و پس از پیاده سازی، با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. فرایند تحلیل شامل کدگذاری اولیه، شناسایی مفاهیم مرتبط، شکل دهی مقوله های اصلی و استخراج مضامین نهایی بود.یافته های پژوهش نشان داد که استفاده منظم از ارزشیابی مستمر از طریق ارائه بازخورد فوری، شناسایی بدفهمی های مفهومی، اصلاح بهنگام فرایند تدریس، افزایش مشارکت یادگیرندگان و تقویت خودتنظیمی در یادگیری، نقش موثری در ارتقای کیفیت یادگیری ریاضی دارد. همچنین، مشارکت کنندگان تاکید کردند که ارزشیابی مستمر زمانی اثربخشی بیشتری دارد که از یک ابزار صرفا سنجشی به بخشی جدایی ناپذیر از فرایند تدریس تبدیل شود و معلم بر اساس شواهد حاصل از ارزشیابی، راهبردهای آموزشی خود را به صورت انعطاف پذیر تعدیل کند. بر اساس یافته ها، استقرار فرهنگ ارزشیابی تکوینی در کلاس های ریاضی می تواند زمینه گذار از آموزش نتیجه محور به یادگیری فرایندمحور را فراهم سازد. بنابراین، توانمندسازی معلمان در طراحی و اجرای شیوه های متنوع ارزشیابی مستمر، استفاده هدفمند از بازخورد و به کارگیری نتایج ارزشیابی برای اصلاح تدریس، می تواند به عنوان راهبردی کاربردی برای مدیران مدارس و برنامه ریزان آموزشی در جهت بهبود کیفیت یادگیری ریاضی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی مستمر ، ارزشیابی تکوینی ، کیفیت یادگیری ، آموزش ریاضی ، بازخورد آموزشی ، یادگیری مفهومی ، یادگیری خودتنظیم