تبیین نقش دیجیتالی سازی در تحول کیفیت آموزش علوم پزشکی

مقدمه: دیجیتالی سازی آموزش، به عنوان یکی از مهم ترین تحولات عصر حاضر، نظام های آموزش عالی به ویژه دانشگاه های علوم پزشکی را با دگرگونی های بنیادین مواجه ساخته است. با توجه به ماهیت دوگانه (نظری-عملی) آموزش پزشکی، شناخت مولفه های کلیدی دیجیتالی سازی و تبیین نقش هر یک در ارتقاء کیفیت آموزش، ضرورتی انکارناپذیر است. این مقاله با رویکرد مروری-تحلیلی به دنبال تبیین نقش ابعاد مختلف دیجیتالی سازی در تحول کیفیت آموزش علوم پزشکی است.روش شناسی: این مطالعه از نوع مروری تحلیلی است که با بررسی نظام مند منابع معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴ (۲۰۱۹-۲۰۲۶) انجام شده است. برای جستجوی مقالات، از پایگاه های داده معتبر شامل Scopus، Web of Science، PubMed، SID، Magiran و Noormags با کلیدواژه های «دیجیتالی سازی آموزش»، «کیفیت آموزش»، «آموزش پزشکی»، «یادگیری الکترونیکی»، «آموزش ترکیبی» و «مدل دیجیتالی سازی» استفاده شد. پس از غربالگری اولیه، ۴۷ مقاله مرتبط با موضوع انتخاب و تحلیل شدند. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوای جهت دار و کدگذاری موضوعی استفاده گردید.یافته ها: بر اساس تحلیل داده ها، هفت مولفه کلیدی دیجیتالی سازی آموزش علوم پزشکی شناسایی شد که نقش های مشخصی در تحول کیفیت آموزش ایفا می کنند: ۱) زیرساخت و پشتیبانی فنی به عنوان شرط لازم و بستر تحقق سایر مولفه ها؛ ۲) کیفیت و استاندارد محتوا به عنوان عامل انگیزشی و تعیین کننده عمق یادگیری؛ ۳) روش های تدریس دیجیتال به عنوان تسهیل گر یادگیری فعال و مشارکتی؛ ۴) ارزیابی و بازخورد دیجیتال به عنوان هدایت کننده مسیر یادگیری و اصلاح کننده عملکرد؛ ۵) تعامل استاد-دانشجو به عنوان عامل انسانی و ارتباطی؛ ۶) شبیه سازی و مهارت آموزی به عنوان بستر یادگیری تجربی و عملیاتی؛ و ۷) سواد و آمادگی دیجیتال به عنوان عامل تعدیل کننده و توانمندساز.نتیجه گیری: دیجیتالی سازی آموزش علوم پزشکی یک فرآیند چندبعدی و نظام مند است که نقش های متنوع و مکملی را در بر دارد. موفقیت در این مسیر نیازمند نگاه کل نگر و اجتناب از تمرکز صرف بر فناوری است. تقویت هم زمان زیرساخت ها، توانمندسازی انسانی، طراحی محتوای استاندارد و ایجاد تعاملات موثر، مسیر تحقق آموزش پزشکی باکیفیت در عصر دیجیتال را هموار می سازد.

کلیدواژه ها:

دیجیتالی سازی آموزش ، کیفیت آموزش ، آموزش علوم پزشکی ، مولفه های دیجیتالی سازی ، مدل دیجیتال.