تحلیل رویکردهای نوین طراحی سیستم آموزشی سوادهای زندگی در عصر دیجیتال برای آموزش عالی

تحول دیجیتال، گسترش فناوری های هوشمند و توسعه هوش مصنوعی، آموزش عالی را با تغییرات بنیادینی در اهداف، محتوا و شیوه های یادگیری مواجه ساخته است. در چنین شرایطی، برخورداری دانشجویان از سوادهای مورد نیاز زندگی در عصر دیجیتال به یکی از مهم ترین الزامات توسعه سرمایه انسانی و ارتقای کیفیت آموزش تبدیل شده است. با وجود افزایش پژوهش ها درباره سواد دیجیتال، هوش مصنوعی، مهارت های قرن بیست ویکم و تحول دیجیتال، یافته های موجود پراکنده بوده و چارچوب جامعی برای طراحی سیستم آموزشی سوادهای زندگی در آموزش عالی ارائه نشده است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل رویکردهای نوین طراحی سیستم آموزشی سوادهای زندگی در عصر دیجیتال انجام شد. این پژوهش از نوع مروری–تحلیلی است. منابع علمی منتشرشده طی سال های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ از پایگاه های اسکوپوس، وب آو ساینس، اریک، اسپرینگرلینک، ساینس دایرکت و گوگل اسکالر بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند. پس از غربالگری، مطالعات منتخب با استفاده از روش تحلیل مضمون و تحلیل تطبیقی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که رویکردهای نوین طراحی سیستم آموزشی سوادهای زندگی بر پنج محور اصلی شامل توسعه شایستگی های دیجیتال، یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی، آموزش میان رشته ای، توسعه مهارت های قرن بیست ویکم و یادگیری مادام العمر استوار هستند. همچنین چارچوب های بین المللی دیگ کامپ ۲.۲ و دیگ کامپ ادو به عنوان مهم ترین الگوهای توسعه شایستگی های دیجیتال معرفی شده اند، اما هنوز چارچوبی جامع که این مولفه ها را در قالب یک سیستم آموزشی یکپارچه برای آموزش عالی تلفیق کند، وجود ندارد. بر این اساس، پژوهش حاضر بر ضرورت طراحی نظامی یکپارچه، انعطاف پذیر و آینده نگر برای آموزش سوادهای زندگی در عصر دیجیتال تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

سوادهای زندگی ، سواد دیجیتال ، آموزش عالی ، تحول دیجیتال ، هوش مصنوعی ، شایستگی های دیجیتال ،