بررسی قصور پزشکی در حقوق ایران با نگاهی تطبیقی در حقوق انگلیس

پزشکی از دیرباز یکی از حساس ترین حرفه های بشری بوده و به دلیل پیوند ناگسستنی با حیات و مرگ انسان، همواره مورد توجه نظام های حقوقی و تمدن های باستانی قرار داشته است. در حقوق ایران، تصویب ماده ۴۹۵ قانون مجازات اسلامی جدید، اگرچه تا حدودی به ابهامات پیرامون مبنای مسئولیت مدنی پزشکان پایان داد و آن را بر پایه فرض تقصیر استوار ساخت، اما پرسش اساسی درباره معیارهای تشخیص این تقصیر همچنان بی پاسخ مانده و در نوشته های حقوقدانان کشورمان، تبیین روشنی از آن ارائه نشده است. در نظام های حقوقی پیشرو، استاندارد کلی «عدم رعایت مراقبت و مهارت متعارف» مبنای تشخیص تقصیر پزشک قرار گرفته بود؛ اما این معیار با انتقادات گسترده، به ویژه از سوی حقوقدانان آلمانی، مواجه شده و به تدریج جای خود را به مفهوم «تقصیر نوعی نسبی» داده است. بر اساس این نگرش نوین، دیگر صرفا پزشک متعارف ملاک سنجش نیست، بلکه عملکرد پزشکان همسنج با پزشک خوانده، معیار اصلی تشخیص تقصیر در تشخیص یا درمان بیمار محسوب می شود؛ تحولی که نشان دهنده حرکت نظام های حقوقی به سوی رویکردی عادلانه تر و منطبق با تنوع مهارت ها و شرایط حرفه ای پزشکان است.

کلیدواژه ها:

قصور ، تقصیر ، مسئولیت پزشک ، جبران خسارات