تحلیل تاثیر هوش مصنوعی بر تحولات هنر معاصر با تاکید بر هنرهای نمایشی و سینما: بررسی روندهای نوظهور و پیامدهای اجتماعی فرهنگی

تحولات فناورانه همواره یکی از مهم ترین عوامل تغییر در تاریخ هنر بوده اند، اما ظهور هوش مصنوعی در دهه اخیر ابعاد جدیدی از دگرگونی را در عرصه هنر معاصر رقم زده است. فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی، به ویژه یادگیری ماشین، شبکه های عصبی عمیق و مدل های مولد، نه تنها ابزارهای جدیدی برای خلق آثار هنری فراهم کرده اند، بلکه در حال بازتعریف مفاهیمی همچون خلاقیت، اصالت، مولف و تجربه زیبایی شناختی هستند. هدف پژوهش حاضر تحلیل تاثیر هوش مصنوعی بر تحولات هنر معاصر با تاکید بر هنرهای نمایشی و سینما و همچنین بررسی پیامدهای اجتماعی و فرهنگی این تحول است. پژوهش حاضر از نوع مروری تحلیلی بوده و با بررسی نظام مند مطالعات داخلی و خارجی منتشرشده بین سال های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ انجام شده است. داده های پژوهش از منابع علمی نمایه شده در پایگاه های معتبر داخلی و آثار پژوهشی مرتبط استخراج گردید. یافته ها نشان می دهد هوش مصنوعی به تدریج از جایگاه یک ابزار فنی فراتر رفته و به عنصری موثر در فرآیند خلق هنری تبدیل شده است. در حوزه هنرهای نمایشی، فناوری های هوشمند موجب تحول در طراحی صحنه، نورپردازی، بازیگری مجازی و تعامل با مخاطب شده اند و در صنعت سینما نیز تولید فیلمنامه، جلوه های ویژه، تدوین، تحلیل مخاطب و بازاریابی را تحت تاثیر قرار داده اند. از سوی دیگر، این تحولات پیامدهایی نظیر افزایش دسترسی به ابزارهای تولید هنری، ظهور اشکال جدید خلاقیت، چالش های مالکیت فکری، بحران اصالت هنری و نگرانی های مربوط به هویت فرهنگی را به همراه داشته اند. نتایج پژوهش نشان می دهد آینده هنر معاصر در چارچوب تعامل و هم آفرینی میان انسان و هوش مصنوعی قابل تبیین است و موفقیت این فرایند مستلزم تدوین چارچوب های اخلاقی، حقوقی و فرهنگی متناسب با عصر هوش مصنوعی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هنر معاصر ، هنرهای نمایشی ، سینما ، صنایع خلاق ، خلاقیت دیجیتال ، فرهنگ معاصر