طراحی الگوی حکمرانی منابع انسانی مبتنی بر هوش مصنوعی در سازمان های دانش بنیان با تاکید بر عدالت الگوریتمی

تحول دیجیتال و گسترش کاربردهای هوش مصنوعی در سازمان ها، شیوه های سنتی مدیریت منابع انسانی را با دگرگونی بنیادین مواجه کرده است. سازمان های دانش بنیان، به دلیل اتکای گسترده بر سرمایه انسانی متخصص، دانش فنی، نوآوری مستمر و تصمیم گیری های داده محور، بیش از سایر سازمان ها نیازمند الگوهای نوین حکمرانی منابع انسانی هستند. در چنین سازمان هایی، هوش مصنوعی می تواند در فرایندهایی مانند جذب و استخدام، ارزیابی عملکرد، مدیریت استعداد، آموزش و توسعه، پیش بینی ترک خدمت، برنامه ریزی جانشین پروری و تحلیل رفتار کارکنان نقش موثری ایفا کند. با این حال، استفاده ناآگاهانه یا غیرشفاف از الگوریتم ها ممکن است به بازتولید تبعیض، کاهش اعتماد کارکنان، نقض حریم خصوصی، تصمیم گیری ناعادلانه و تضعیف مشروعیت سازمانی منجر شود. ازاین رو، مسئله اصلی پژوهش حاضر، طراحی الگوی حکمرانی منابع انسانی مبتنی بر هوش مصنوعی در سازمان های دانش بنیان با تاکید بر عدالت الگوریتمی است؛ الگویی که بتواند میان کارایی فناورانه، شفافیت تصمیم گیری، پاسخ گویی مدیریتی و عدالت در روابط انسانی تعادل برقرار کند. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی ابعاد، مولفه ها و شاخص های کلیدی حکمرانی منابع انسانی مبتنی بر هوش مصنوعی و ارائه الگویی جامع برای استقرار عادلانه و مسئولانه آن در سازمان های دانش بنیان است. در این راستا، پژوهش تلاش می کند به این پرسش پاسخ دهد که حکمرانی منابع انسانی هوشمند چگونه می تواند ضمن بهره گیری از ظرفیت های تحلیلی و پیش بینی کننده هوش مصنوعی، از بروز سوگیری الگوریتمی جلوگیری کرده و عدالت سازمانی، اعتماد کارکنان و اثربخشی تصمیمات منابع انسانی را ارتقا دهد.نتایج پژوهش بیانگر آن است که هوش مصنوعی در منابع انسانی، اگر بدون چارچوب حکمرانی مناسب به کار گرفته شود، می تواند به ابزاری برای تقویت نابرابری، کاهش شفافیت و تضعیف اعتماد سازمانی تبدیل شود. در مقابل، اگر این فناوری بر اساس اصول عدالت الگوریتمی، شفافیت، پاسخ گویی، اخلاق داده و نظارت انسانی مدیریت شود، می تواند کیفیت تصمیم گیری منابع انسانی را بهبود بخشد، خطاهای انسانی را کاهش دهد، امکان شخصی سازی مسیر رشد کارکنان را فراهم کند و بهره وری سرمایه انسانی را در سازمان های دانش بنیان افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی منابع انسانی ، هوش مصنوعی در منابع انسانی ، عدالت الگوریتمی ، سازمان های دانش بنیان ، مدیریت منابع انسانی هوشمند