بررسی و تحلیل چندسطحی تاثیر فرهنگ سازمانی مدرسه بر پذیرش نوآوری های مبتنی بر هوش مصنوعی

پذیرش نوآوری های مبتنی بر هوش مصنوعی در مدارس به یکی از مهم ترین چالش های نظام های آموزشی در عصر تحول دیجیتال تبدیل شده است. با وجود سرمایه گذاری های گسترده در فناوری های نوین آموزشی، میزان بهره گیری اثربخش از ابزارهای هوش مصنوعی در مدارس به طور قابل توجهی تحت تاثیر فرهنگ سازمانی مدرسه قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل چندسطحی تاثیر فرهنگ سازمانی مدرسه بر پذیرش نوآوری های مبتنی بر هوش مصنوعی انجام شده است. رویکرد پژوهش کمی–تحلیلی و از نوع همبستگی چندسطحی بوده که در آن داده ها از مدیران، معلمان و کارکنان آموزشی مدارس گردآوری شد.چارچوب نظری پژوهش بر مبنای نظریه های فرهنگ سازمانی و مدل های پذیرش فناوری تدوین گردید و تاثیر ابعاد مختلف فرهنگ سازمانی شامل فرهنگ نوآوری محور، فرهنگ مشارکتی، رهبری تحول آفرین، اعتماد سازمانی و یادگیری سازمانی بر متغیر وابسته یعنی پذیرش و به کارگیری نوآوری های مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش بررسی شد. تحلیل داده ها با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری چندسطحی نشان داد که فرهنگ سازمانی مدرسه در هر دو سطح فردی و سازمانی اثر معناداری بر نگرش معلمان نسبت به هوش مصنوعی، قصد استفاده و کاربرد عملی آن دارد.نتایج بیانگر آن است که مدارسی با فرهنگ حمایتی، انعطاف پذیر و یادگیرنده، آمادگی بیشتری برای پیاده سازی فناوری های هوشمند آموزشی دارند. همچنین نقش رهبری آموزشی مدیران در ایجاد فضای اعتماد، کاهش مقاومت در برابر تغییر و تسهیل یادگیری فناوری های نوین برجسته شد. در مقابل، فرهنگ های سلسله مراتبی و محافظه کارانه با کاهش انگیزش و افزایش مقاومت کارکنان، مانعی جدی برای تحول دیجیتال در مدارس محسوب می شوند.یافته های پژوهش نشان می دهد که توسعه پایدار نوآوری های مبتنی بر هوش مصنوعی در نظام آموزشی صرفا وابسته به زیرساخت های فنی نیست، بلکه نیازمند تحول در ارزش ها، هنجارها و الگوهای رفتاری سازمانی است. بر این اساس، پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی با تقویت فرهنگ سازمانی نوآور، سرمایه گذاری در توسعه حرفه ای معلمان و ایجاد بسترهای مشارکتی، زمینه پذیرش موثر فناوری های هوش مصنوعی در مدارس را فراهم سازند.

کلیدواژه ها:

فرهنگ سازمانی مدرسه ، پذیرش نوآوری ، هوش مصنوعی در آموزش ، تحلیل چندسطحی ، تحول دیجیتال آموزشی ، رهبری آموزشی ، یادگیری سازمانی