نقش هوش هیجانی در پیش بینی انگیزش تحصیلی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان ۷ تا ۱۲ سال

دوران کودکی میانی و سال های ابتدایی مدرسه از مهم ترین مراحل شکل گیری نگرش دانش آموز نسبت به یادگیری، مدرسه، همسالان و توانایی های فردی است. در این دوره، موفقیت تحصیلی تنها تحت تاثیر توانایی های شناختی قرار ندارد، بلکه عوامل هیجانی و اجتماعی نیز نقش قابل توجهی در نحوه مشارکت دانش آموز در فرایند یادگیری و برقراری روابط با دیگران ایفا می کنند. یکی از متغیرهای مهم در این زمینه، هوش هیجانی است که به توانایی ادراک، شناخت، بیان، استفاده و تنظیم هیجان های خود و درک هیجان های دیگران مربوط می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیلی نقش هوش هیجانی در پیش بینی انگیزش تحصیلی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان ۷ تا ۱۲ سال انجام شده است. این مطالعه با رویکرد مروری تحلیلی و با استفاده از یافته های پژوهش های داخلی و خارجی در حوزه روان شناسی تربیتی، رشد کودک و آموزش ابتدایی تدوین شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مولفه هایی مانند خودآگاهی، خودتنظیمی، همدلی، مهارت های اجتماعی و مدیریت هیجان می توانند از طریق افزایش احساس شایستگی، کاهش اضطراب و ناکامی، بهبود روابط با معلم و همسالان و تقویت توانایی مقابله با دشواری های تحصیلی، با انگیزش و سازگاری مدرسه ارتباط داشته باشند. همچنین شواهد پژوهشی نشان می دهد که روابط میان متغیرهای هیجانی، اجتماعی و تحصیلی چندبعدی هستند و نباید هوش هیجانی را تنها عامل تعیین کننده موفقیت تحصیلی دانست. بر این اساس، توجه نظام آموزشی به آموزش مستقیم مهارت های هیجانی و اجتماعی، ایجاد محیط کلاسی حمایتگر، تقویت رابطه معلم و دانش آموز و مشارکت خانواده می تواند زمینه مساعدتری برای رشد همه جانبه دانش آموزان ابتدایی فراهم کند.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، انگیزش تحصیلی ، سازگاری اجتماعی ، دانش آموزان ابتدایی ، روان شناسی تربیتی