تاثیر الگوهای تدریس پژوهش محور و فعال بر توسعه تفکر نقاد در دانش آموزان پایه های هفتم تا دوازدهم

توسعه تفکر نقاد در دانش آموزان دوره متوسطه، یکی از ضرورت های اساسی نظام آموزشی برای آماده سازی آنان جهت مواجهه آگاهانه با مسائل علمی، اجتماعی و زندگی روزمره است. تفکر نقاد به دانش آموز کمک می کند اطلاعات را صرفا به دلیل ارائه شدن از سوی معلم، کتاب یا منابع رسانه ای نپذیرد، بلکه بتواند درباره شواهد، دلایل، ادعاها و راه حل های مختلف پرسشگری کرده و بر اساس استدلال و ارزیابی منطقی تصمیم بگیرد. در این میان، الگوهای تدریس پژوهش محور و فعال، با تغییر نقش دانش آموز از دریافت کننده منفعل اطلاعات به جست وجوگر، تحلیل گر و مشارکت کننده در فرایند یادگیری، ظرفیت مناسبی برای پرورش چنین توانایی هایی فراهم می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر الگوهای تدریس پژوهش محور و فعال بر توسعه تفکر نقاد در دانش آموزان پایه های هفتم تا دوازدهم انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه و تحلیل منابع علمی و تربیتی مرتبط با موضوع است. یافته های پژوهش نشان می دهد که فعالیت هایی مانند مسئله یابی، پرسشگری، جست وجوی شواهد، تحلیل اطلاعات، گفت وگوی گروهی، حل مسئله، یادگیری مشارکتی، پروژه های پژوهشی و ارزشیابی فرایندی می توانند زمینه تمرین مولفه های مختلف تفکر نقاد را فراهم کنند. همچنین، نقش معلم در این الگوها از انتقال مستقیم اطلاعات به طراحی موقعیت های یادگیری، هدایت پرسشگری، ارائه بازخورد و تسهیل فرایند استدلال تغییر می کند. بنابراین، استفاده هدفمند و مستمر از روش های تدریس پژوهش محور و فعال می تواند به ایجاد محیطی کمک کند که در آن دانش آموزان ضمن یادگیری محتوای درسی، مهارت تحلیل، استنباط، ارزیابی و استدلال را نیز در موقعیت های واقعی تمرین کنند.

کلیدواژه ها:

تدریس پژوهش محور ، تدریس فعال ، تفکر نقاد ، تفکر انتقادی ، دانش آموزان متوسطه ، یادگیری فعال ، پرسشگری ، حل مسئله