تحلیل تجارب زیسته کادر تدریس پیرامون شیوه های پیشگیرانه درمهار موقعیت های بحرانی محیط آموزشی

هدف از پژوهش حاضر، واکاوی و تحلیل تجارب زیسته کادر تدریس پیرامون شیوه ها و سازوکارهای پیشگیرانه در مهار موقعیت های بحرانی محیط آموزشی بود. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش پدیدارشناسی توصیفی انجام گرفت تا ادراک عمیق معلمان از مدیریت پیشگیرانه بحران استخراج شود. جامعه پژوهش شامل کلیه معلمان دارای سابقه مواجهه با بحران های آموزشی و انضباطی بود که از میان آنان، نمونه ای به حجم ۱۵ نفر با روش نمونه گیری هدفمند تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه های نیمه ساختاریافته بود که به شیوه انفرادی و با ثبت دقیق بیانات شرکت کنندگان به اجرا درآمد. داده های حاصل، بر اساس مدل تحلیل مضمون (تحلیل تماتیک براون و کلارک) و طی مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. به منظور احراز روایی و پایایی داده ها، از معیارهای مقبولیت، انتقال پذیری و بازبینی توسط مشارکت کنندگان استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که تجارب زیسته کادر تدریس در مهار پیشگیرانه بحران، در قالب ۳ مضمون اصلی و ۸ مضمون فرعی سازمان یافته است؛ مضامین اصلی شامل «مدیریت جو عاطفی و شناختی کلاس» (با مولفه های تنظیم هیجان و تقویت ارتباط همدلانه)، «پایش فعال و پیش دستانه رفتارها» (شامل کشف نشانه های آغازین تنش و بازخورد سریع) و «طراحی محیط یادگیری تاب آور» (قاعده مندسازی تعاملی و مشارکت دادن فراگیران در حل تعارض) بودند. نتایج حاکی از آن است که پیشگیری از بحران های آموزشی، بیش از رویکردهای انفعالی و تنبیهی، بر هوشیاری موقعیتی معلم، مهارت های ارتباطی و ایجاد تعلق سازمانی و کلاسی استوار است و بهره گیری از این تجارب می تواند در بهسازی برنامه های بالندگی حرفه ای معلمان موثر واقع شود.

کلیدواژه ها:

تجارب زیسته ، کادر تدریس ، مهار بحران ، شیوه های پیشگیرانه ، محیط آموزشی ، تحلیل مضمون