تحلیل عوامل موثر بر فرسودگی شغلی معلمان و راهکارهای مقابله با آن

فرسودگی شغلی یکی از مهم ترین چالش های حرفه ای معلمان است که می تواند کیفیت عملکرد شغلی، انگیزه، سلامت روانی، رضایت از حرفه و در نهایت کیفیت فرایند یاددهی یادگیری را تحت تاثیر قرار دهد. حرفه معلمی به دلیل ارتباط مستمر با دانش آموزان، مسئولیت تربیتی و آموزشی، حجم وظایف، فشارهای سازمانی، انتظارات خانواده ها و ضرورت پاسخگویی به نیازهای متنوع یادگیرندگان، مستعد شکل گیری فشارهای شغلی و فرسودگی است. هدف مقاله حاضر، تحلیل عوامل موثر بر فرسودگی شغلی معلمان و بررسی راهکارهای مقابله با آن است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از روش مطالعه اسنادی و تحلیل منابع علمی انجام شده است. در این بررسی، عوامل فردی، روان شناختی، شغلی، سازمانی و اجتماعی موثر بر فرسودگی شغلی مورد توجه قرار گرفته و نقش متغیرهایی همچون استرس شغلی، خودکارآمدی، رغبت شغلی، منبع کنترل، سرمایه روان شناختی، تاب آوری، شرایط محیط کار و روابط سازمانی تحلیل شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که فرسودگی شغلی معلمان حاصل تاثیر یک عامل منفرد نیست، بلکه نتیجه تعامل مجموعه ای از عوامل فردی و محیطی است. کاهش فشارهای شغلی، تقویت خودکارآمدی و سرمایه روان شناختی، افزایش تاب آوری، بهبود روابط سازمانی، توجه به رغبت های شغلی و ایجاد محیط کاری حمایتگر می تواند در پیشگیری و کاهش فرسودگی شغلی نقش موثری داشته باشد. بر این اساس، مقابله با فرسودگی شغلی نیازمند برنامه ای چندبعدی است که هم ویژگی های فردی معلمان و هم شرایط سازمانی و حرفه ای آنان را مورد توجه قرار دهد.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شغلی ، معلمان ، استرس شغلی ، خودکارآمدی ، تاب آوری ، سرمایه روان شناختی ، رضایت شغلی ، محیط سازمانی