واکاوی تاثیر محیط های یادگیری انعطاف پذیر بر توسعه مهارت های تفکر انتقادی

محیط های یادگیری انعطاف پذیر به عنوان یکی از رویکردهای نوین در طراحی و سازمان دهی فرایند یاددهی یادگیری، ظرفیت قابل توجهی برای تغییر تجربه آموزشی دانش آموزان و فراهم کردن زمینه رشد مهارت های شناختی سطح بالا دارند. در این محیط ها، برخلاف الگوی سنتی که در آن زمان، مکان، شیوه فعالیت و تعاملات آموزشی تا حد زیادی از پیش تعیین شده است، امکان انتخاب، جابه جایی، همکاری، گفت وگو، حل مسئله و مشارکت فعال برای یادگیرنده افزایش می یابد. تفکر انتقادی نیز مستلزم آن است که دانش آموز بتواند اطلاعات و ادعاها را تحلیل کند، شواهد را ارزیابی نماید، میان دیدگاه های مختلف تمایز بگذارد، درباره اعتبار استدلال ها قضاوت کند و بر اساس شواهد به نتیجه گیری منطقی برسد. ازاین رو، میان ویژگی های محیط یادگیری انعطاف پذیر و الزامات پرورش تفکر انتقادی ارتباطی معنادار وجود دارد. مقاله حاضر با هدف واکاوی تاثیر محیط های یادگیری انعطاف پذیر بر توسعه مهارت های تفکر انتقادی تدوین شده است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعه اسنادی انجام شده و تلاش می کند بر اساس منابع علمی فارسی، ابعاد این رابطه را بررسی کند. یافته های حاصل از بررسی منابع نشان می دهد که انعطاف پذیری در سازمان دهی فضای یادگیری، تنوع فعالیت های آموزشی، افزایش اختیار دانش آموز، تقویت تعاملات گروهی، استفاده از مسئله های واقعی و ایجاد فرصت برای گفت وگو و بازاندیشی می تواند شرایط مناسبی برای رشد مولفه های تفکر انتقادی فراهم سازد. همچنین، اثربخشی این محیط ها به نحوه طراحی فعالیت های آموزشی، نقش تسهیل گرانه معلم، کیفیت تعاملات و میزان تناسب انعطاف پذیری با نیازهای یادگیرندگان وابسته است. بنابراین، محیط یادگیری انعطاف پذیر را می توان بستری مناسب برای حرکت از یادگیری حافظه محور به سوی یادگیری فعال، عمیق و مبتنی بر تحلیل و استدلال دانست.

کلیدواژه ها:

محیط یادگیری انعطاف پذیر ، تفکر انتقادی ، یادگیری فعال ، یادگیری مشارکتی ، دانش آموزان ، محیط آموزشی ، مهارت های شناختی