پیاده سازی یادگیری خودتنظیم (Self-Regulated Learning) به عنوان کلید استقلال دانش آموزان

یادگیری خودتنظیم به توانایی دانش آموز در برنامه ریزی، نظارت و ارزیابی فرایند یادگیری خویش اشاره دارد و یکی از مولفه های بنیادین استقلال تحصیلی به شمار می آید. در این رویکرد، دانش آموز صرفا دریافت کننده محتوا نیست، بلکه با تعیین هدف های یادگیری، انتخاب راهبردهای مناسب، مدیریت زمان، کنترل انگیزش و بازبینی عملکرد خود، نقشی فعال و مسئولانه در یادگیری ایفا می کند. پیاده سازی یادگیری خودتنظیم در محیط های آموزشی می تواند وابستگی دانش آموزان به معلم را کاهش داده و زمینه رشد مهارت هایی چون تصمیم گیری، حل مسئله، خودکارآمدی، پشتکار و مسئولیت پذیری را فراهم کند. معلم در این فرایند، از نقش انتقال دهنده صرف دانش به نقش تسهیل گر، راهنما و فراهم کننده فرصت های یادگیری فعال تغییر می یابد. استفاده از ابزارهایی نظیر هدف گذاری آموزشی، دفترچه تامل، خودارزیابی، بازخورد مستمر، آموزش راهبردهای مطالعه و فعالیت های مشارکتی، از جمله راهکارهای موثر برای تقویت یادگیری خودتنظیم محسوب می شوند. مقاله حاضر با تمرکز بر مفهوم و مولفه های یادگیری خودتنظیم، نقش آن در افزایش استقلال دانش آموزان و راهبردهای عملی پیاده سازی آن در کلاس درس را بررسی می کند. یافته های نظری نشان می دهد که تقویت این نوع یادگیری، افزون بر بهبود عملکرد تحصیلی، دانش آموزان را برای یادگیری مادام العمر و مواجهه مستقل با مسائل آموزشی و زندگی آماده می سازد.کلمات کلیدییادگیری خودتنظیم؛ استقلال دانش آموزان؛ خودکارآمدی؛ راهبردهای یادگیری؛ خودارزیابی؛ انگیزش تحصیلی؛ نقش معلم.