چالش ها و راهکارهای فقهی مواجهه با تهاجم فرهنگی بر نوجوانان

تهاجم فرهنگی از مهم ترین چالش های جوامع اسلامی در عصر ارتباطات است که با بهره گیری از رسانه های نوین، تغییر الگوهای رفتاری، تضعیف هویت دینی و بازتعریف ارزش های اجتماعی، بنیان های فرهنگی جامعه را هدف قرار می دهد. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین ظرفیت های فقه امامیه برای تحلیل، پیشگیری و مقابله با تهاجم فرهنگی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، مبانی قرآنی و روایی، قواعد فقهی و دیدگاه های اندیشمندان مسلمان را بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که قواعد لاضرر، حرمت اعانه بر اثم، حرمت اضلال، وجوب امربه معروف و نهی ازمنکر و قاعده حفظ نظام، قابلیت تبیین مسئولیت فردی و اجتماعی در برابر آسیب های فرهنگی را دارند. بااین حال، کاربرد این قواعد در مسائل جدید نیازمند تحلیل موضوع شناختی دقیق و تفکیک حکم استنباطی از تحلیل تطبیقی است. نتایج پژوهش بر ضرورت تقویت ایمان و هویت دینی، ارتقای سواد رسانه ای، تولید محتوای جذاب، حمایت از خانواده و مدرسه، نظارت متناسب با کرامت انسانی و همکاری نهادهای فرهنگی و دینی تاکید دارد. براین اساس، فقه امامیه می تواند چارچوبی هنجاری و راهبردی برای مواجهه هوشمندانه با تهاجم فرهنگی فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

تهاجم فرهنگی ، نوجوان ، هویت دینی ، تربیت اسلامی ، سواد رسانه ای ، فرهنگ اسلامی