نقش هوش مصنوعی در تحول روش های سنتی آموزش و یادگیری

تحولات شتابان فناوری و گسترش ابزارهای هوشمند، نظام های آموزشی را با ضرورت بازنگری در روش های سنتی آموزش و یادگیری مواجه ساخته است. الگوی سنتی آموزش عمدتا بر انتقال مستقیم دانش، سخنرانی معلم، استفاده محوری از کتاب درسی، تمرین های یکسان، ارزشیابی پایانی و نقش نسبتا منفعل یادگیرنده استوار بوده است. اگرچه این الگو در دوره های مختلف توانسته است بخشی از نیازهای آموزشی را پاسخ دهد، اما افزایش تفاوت های فردی دانش آموزان، توسعه منابع اطلاعاتی، تغییر نیازهای شغلی و اجتماعی و ضرورت پرورش مهارت هایی مانند تفکر انتقادی، خلاقیت، حل مسئله و خودتنظیمی، محدودیت های آن را آشکارتر کرده است. در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های تحول آفرین می تواند زمینه تغییر در شیوه طراحی و اجرای فرایندهای یاددهی یادگیری را فراهم سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در تحول روش های سنتی آموزش و یادگیری انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و از نوع مطالعه مروری و کتابخانه ای است. اطلاعات مورد نیاز از منابع علمی فارسی مرتبط با هوش مصنوعی، فناوری آموزشی، یادگیری شخصی سازی شده، نقش معلم، یادگیری خودتنظیم و تحول پداگوژیک گردآوری و مورد تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که هوش مصنوعی از طریق شخصی سازی آموزش، تحلیل داده های یادگیری، تولید محتوای آموزشی، ارائه بازخورد فوری، پشتیبانی از ارزشیابی تکوینی، تسهیل یادگیری خودتنظیم، افزایش تعامل، کمک به طراحی فعالیت های آموزشی و تغییر نقش معلم می تواند ساختار سنتی آموزش را دگرگون سازد. همچنین یافته ها نشان داد که استفاده از هوش مصنوعی می تواند آموزش را از الگوی یکسان و معلم محور به سمت الگوی انعطاف پذیر، یادگیرنده محور، تعاملی و داده محور هدایت کند. با وجود این، چالش هایی مانند وابستگی بیش از حد به فناوری، کاهش تعامل انسانی، خطاهای اطلاعاتی، مسائل مربوط به حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، نابرابری دسترسی، ضعف سواد هوش مصنوعی و استفاده نادرست از ابزارهای هوشمند نیز وجود دارد. بر اساس یافته ها، هوش مصنوعی نباید جایگزین معلم تلقی شود، بلکه باید به عنوان ابزاری برای تقویت توانایی های حرفه ای معلم و افزایش کیفیت تجربه یادگیری مورد استفاده قرار گیرد. تحقق این هدف نیازمند آموزش معلمان، تدوین سیاست های اخلاقی، توسعه زیرساخت های مناسب و طراحی الگوهای آموزشی متناسب با شرایط فرهنگی و تربیتی جامعه است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش سنتی ، یادگیری ، روش تدریس ، یادگیری شخصی سازی شده ، معلم ، ارزشیابی ، فناوری آموزشی