نقش هنرستان ها در تربیت نیروی انسانی ماهر و آماده ورود به بازارکار

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هنرستان ها در تربیت نیروی انسانی ماهر و آماده ورود به بازار کار و تبیین عوامل موثر بر ارتقای شایستگی های حرفه ای دانش آموزان در سال ۱۴۰۵ انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی-همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان، هنرجویان، هنرآموزان و مدیران هنرستان های فنی و حرفه ای و کاردانش بود که از میان آنان ۴۲۸ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد آمادگی اشتغال، پرسشنامه شایستگی های حرفه ای و پرسشنامه ارتباط آموزش های مهارتی با نیازهای بازار کار بود. روایی محتوایی ابزارها توسط گروهی از متخصصان برنامه ریزی درسی، آموزش فنی و حرفه ای و مدیریت آموزشی تایید شد و روایی سازه نیز از طریق تحلیل عاملی تاییدی مورد تایید قرار گرفت. ضرایب آلفای کرونباخ برای ابعاد مختلف ابزارها بین ۰/۸۲ تا ۰/۹۱ و پایایی ترکیبی بین ۰/۸۴ تا ۰/۹۳ به دست آمد که نشان دهنده مطلوب بودن پایایی ابزارها بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS نسخه ۲۹ و AMOS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. نتایج نشان داد کیفیت آموزش های مهارتی دارای اثر مستقیم و معنادار بر آمادگی ورود به بازار کار (β=۰.۵۳, p<۰.۰۰۱) و شایستگی های حرفه ای (β=۰.۴۸, p<۰.۰۰۱) است. همچنین ارتباط موثر هنرستان با محیط های واقعی کسب وکار و صنعت بر آمادگی شغلی هنرجویان تاثیر مثبت و معناداری داشت (β=۰.۳۷, p<۰.۰۰۱). یافته ها نشان داد شایستگی های حرفه ای نقش میانجی معناداری در رابطه بین کیفیت آموزش های مهارتی و آمادگی ورود به بازار کار ایفا می کند و حدود ۴۱ درصد از اثر کل این رابطه از طریق متغیر میانجی تبیین می شود. مقدار ضریب تعیین برای متغیر آمادگی ورود به بازار کار برابر با ۰.۶۴ بود که بیانگر قدرت تبیین مناسب مدل است. شاخص های برازش مدل نیز مطلوب ارزیابی شد (CFI=۰.۹۵، TLI=۰.۹۴، RMSEA=۰.۰۴۹ و χ²/df=۲.۳۱). بر اساس یافته ها، هنرستان ها از طریق توسعه مهارت های فنی، تقویت شایستگی های حرفه ای، آشنایی با محیط واقعی کار و افزایش توانمندی های اشتغال پذیری، نقش تعیین کننده ای در تربیت نیروی انسانی ماهر و آماده ورود به بازار کار ایفا می کنند. ازاین رو، گسترش همکاری نظام آموزشی با بخش های تولیدی و خدماتی، بازنگری مستمر برنامه های درسی مهارتی و تقویت آموزش های مبتنی بر نیازهای واقعی بازار کار می تواند زمینه ارتقای کیفیت سرمایه انسانی و افزایش بهره وری اقتصادی و اجتماعی را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

هنرستان ، آموزش های فنی و حرفه ای ، نیروی انسانی ماهر ، آمادگی ورود به بازار کار ، شایستگی های حرفه ای ، اشتغال پذیری ، آموزش مهارت محور