مقایسه نقش معلم تاثیرگذار با هوش مصنوعی در فرایند آموزش: جایگزینی، همکاری یا مکمل بودن؟

چکیدهظهور و گسترش هوش مصنوعی، به ویژه هوش مصنوعی مولد، تحولات گسترده ای را در فرایندهای آموزشی ایجاد کرده و جایگاه و نقش سنتی معلم را با پرسش های جدیدی مواجه ساخته است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه نقش معلم تاثیرگذار با هوش مصنوعی در فرایند آموزش و تبیین الگوی مناسب تعامل میان آن ها با تاکید بر سه رویکرد جایگزینی، همکاری و مکمل بودن انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و مروری است و داده های آن از طریق مطالعه منابع کتابخانه ای، پژوهش های فارسی و خارجی و مطالعات مرتبط با نقش معلم و کاربرد هوش مصنوعی در آموزش گردآوری و با روش تحلیل و مقایسه مفهومی بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان داد که هوش مصنوعی در زمینه هایی همچون تولید و سازمان دهی محتوا، پردازش اطلاعات، تحلیل داده های آموزشی، ارائه بازخورد سریع و شخصی سازی یادگیری از ظرفیت قابل توجهی برخوردار است. در مقابل، معلم تاثیرگذار در حوزه هایی مانند ایجاد ارتباط عاطفی، ایجاد انگیزه، شناخت شرایط فردی و اجتماعی یادگیرندگان، هدایت تفکر انتقادی و خلاق، قضاوت تربیتی، آموزش ارزش های اخلاقی و مدیریت تعاملات انسانی از جایگاه متمایزی برخوردار است. نتایج نشان می دهد که جایگزینی کامل معلم با هوش مصنوعی با توجه به ماهیت چندبعدی تعلیم و تربیت امکان پذیری و مطلوبیت محدودی دارد. کلمات کلیدی: معلم تاثیرگذار، هوش مصنوعی، فرایند آموزش، هوش مصنوعی مولد، همکاری انسان و هوش مصنوعی، مکمل بودن، جایگزینی معلم، یادگیری شخصی سازی شده.