آموزش مجازی و ترکیبی: تجارب، دستاوردها و موانع در گذار به تدریس دیجیتال

چکیدههمه گیری کووید-۱۹ نظام های آموزشی را به طور شتاب زده وارد تجربه آموزش مجازی کرد و در ادامه، بسیاری از مدارس و مراکز آموزشی به جای بازگشت کامل به آموزش حضوری، مدل های ترکیبی (حضوری-مجازی) را برگزیدند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه زیسته معلمان از آموزش مجازی و ترکیبی، به این پرسش می پردازد که این معلمان چه دستاوردها و چه موانعی را در این مسیر تجربه کرده اند و چگونه با این موانع مواجه شده اند. این پژوهش با رویکرد کیفی و از نوع پدیدارشناسی توصیفی انجام شده و داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلمانی که تجربه تدریس مجازی و ترکیبی داشته اند گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شده اند. یافته ها در قالب شش مقوله اصلی شامل انعطاف پذیری زمانی-مکانی آموزش، دسترسی به منابع دیجیتال متنوع، نابرابری دیجیتال، افت تعامل اجتماعی و انگیزش دانش آموزان، بار کاری مضاعف طراحی آموزشی ترکیبی، و ضرورت بازتعریف مهارت های حرفه ای معلم صورت بندی شده است. یافته ها نشان می دهد که موفقیت آموزش ترکیبی نه در جایگزینی کامل حضور فیزیکی، بلکه در طراحی آگاهانه و مکمل دو بستر حضوری و مجازی نهفته است.واژگان کلیدی: آموزش مجازی، آموزش ترکیبی، تجربه معلم، شکاف دیجیتال، طراحی آموزشی.