معلم انسان محور در عصر هوش مصنوعی: چگونه فناوری می تواند تاثیرگذاری معلم را افزایش دهد؟

چکیدهگسترش هوش مصنوعی و فناوری های نوین آموزشی، نقش و جایگاه معلم را در فرایند یاددهی یادگیری با تحولات اساسی مواجه ساخته است. در این شرایط، مسئله اصلی جایگزینی معلم با فناوری نیست، بلکه چگونگی بهره گیری هدفمند از فناوری برای تقویت ابعاد انسانی، حرفه ای و تربیتی نقش معلم است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فناوری و هوش مصنوعی در افزایش تاثیرگذاری معلم انسان محور انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و کتابخانه ای است و داده های مورد نیاز با بررسی منابع علمی، مطالعات پژوهشی و اسناد مرتبط با آموزش، فناوری و هوش مصنوعی گردآوری و به شیوه تحلیل محتوای کیفی بررسی شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که استفاده هدفمند از هوش مصنوعی می تواند با کاهش بخشی از فعالیت های تکراری، تسهیل طراحی آموزشی، فراهم کردن بازخورد سریع، پشتیبانی از شخصی سازی یادگیری، کمک به ارزشیابی و تقویت خلاقیت، ظرفیت حرفه ای معلم را افزایش دهد. در عین حال، اثربخشی این فناوری به میزان سواد دیجیتال و هوش مصنوعی معلم، توانایی ارزیابی و اصلاح خروجی های فناوری، رعایت اصول اخلاقی و حفظ تعامل انسانی وابسته است. نتایج همچنین نشان می دهد که ارتباط عاطفی، همدلی، درک شرایط فردی و اجتماعی دانش آموز، هدایت تربیتی، ایجاد انگیزه و شکل دهی به ارزش ها همچنان از مهم ترین ابعاد نقش معلم هستند و نمی توان آنها را صرفا به فناوری واگذار کرد. بنابراین، رویکرد انسان محور در استفاده از هوش مصنوعی می تواند زمینه ساز شکل گیری الگویی از آموزش باشد که در آن فناوری به عنوان ابزار توانمندساز در خدمت معلم قرار گرفته و به جای تضعیف رابطه انسانی، ظرفیت معلم را برای ایجاد یادگیری عمیق، معنادار و متناسب با نیازهای دانش آموزان افزایش می دهد.کلمات کلیدی: معلم انسان محور، هوش مصنوعی، فناوری آموزشی، اثربخشی معلم، شخصی سازی یادگیری، تعامل معلم و دانش آموز، آموزش هوشمند.