تاثیر انتخاب گری دانش آموزان در فرایند یادگیری بر تقویت استقلال آموزشی و انگیزش درونی آنان

تحولات سریع اجتماعی، فرهنگی و فناوری موجب شده است که نگاه سنتی به فرایند یاددهی یادگیری، که در آن معلم عمدتا تصمیم گیرنده اصلی و دانش آموز دریافت کننده محتوا تلقی می شود، پاسخگوی همه نیازهای یادگیرندگان امروز نباشد. یکی از رویکردهای مهم در آموزش معاصر، فراهم کردن فرصت انتخاب برای دانش آموزان در بخش هایی از فرایند یادگیری است. انتخاب گری آموزشی به معنای فراهم کردن امکان تصمیم گیری آگاهانه دانش آموز درباره برخی مولفه های یادگیری، از جمله انتخاب موضوع، روش انجام فعالیت، ابزار یادگیری، شیوه ارائه آموخته ها، ترتیب انجام برخی فعالیت ها یا حتی تعیین بخشی از اهداف فردی است. این رویکرد می تواند زمینه را برای رشد استقلال آموزشی، مسئولیت پذیری، خودتنظیمی، احساس مالکیت نسبت به یادگیری و شکل گیری انگیزش درونی فراهم کند.هدف مقاله حاضر بررسی تاثیر انتخاب گری دانش آموزان در فرایند یادگیری بر تقویت استقلال آموزشی و انگیزش درونی آنان است. روش مطالعه، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر بررسی و تحلیل ادبیات نظری و پژوهش های مرتبط با انگیزش، خودتعیین گری، یادگیری خودتنظیم، عاملیت دانش آموز و استقلال در یادگیری است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که انتخاب گری هدفمند، هنگامی که در چارچوب اهداف آموزشی و همراه با راهنمایی معلم انجام شود، می تواند احساس اختیار، شایستگی و مسئولیت دانش آموز را افزایش دهد. دانش آموزی که در فرایند یادگیری فرصت انتخاب دارد، احتمال بیشتری دارد که فعالیت آموزشی را متعلق به خود بداند، برای آن هدف شخصی تعریف کند، در برابر دشواری ها پایداری بیشتری نشان دهد و برای اصلاح مسیر یادگیری خود تلاش کند.البته انتخاب گری بدون ساختار می تواند موجب سردرگمی، کاهش تمرکز و حتی افزایش نابرابری میان دانش آموزان شود. بنابراین، هدف اصلی آموزش انتخاب محور، واگذاری کامل تصمیم گیری به دانش آموز نیست، بلکه ایجاد تعادل میان آزادی و ساختار آموزشی است. نقش معلم در چنین محیطی از انتقال دهنده صرف اطلاعات به طراح تجربه یادگیری، راهنما، تسهیلگر و ارائه دهنده بازخورد تغییر می کند. در مجموع، انتخاب گری آگاهانه و تدریجی می تواند یکی از راهبردهای موثر برای حرکت از یادگیری وابسته به سمت یادگیری مستقل و از انگیزش بیرونی به سمت انگیزش درونی باشد.واژگان کلیدی: انتخاب گری دانش آموز، استقلال آموزشی، انگیزش درونی، خودتنظیمی یادگیری، عاملیت دانش آموز، خودتعیین گری، یادگیری فعال