راهبردهای آموزشی مبتنی بر بوم شناسی محلی برای ارتقای آگاهی زیست محیطی در درس علوم تجربی

پژوهش حاضر با هدف تبیین و ارزیابی اثر گذاری راهبردهای آموزشی مبتنی بر بوم شناسی محلی بر ارتقای آگاهی زیست محیطی دانش آموزان در درس علوم تجربی انجام شد. این مطالعه از نظر روش شناسی در زمره پژوهشهای آمیخته با طرح اکتشافی متوالی قرار دارد. در فاز کیفی با استفاده از روش داده بنیاد نظام مند و انجام مصاحبه های عمیق نیمه ساختار یافته با هجده تن از متخصصان علوم تربیتی و برنامه ریزی درسی که به روش هدفمند انتخاب شدند، ابعاد و مولفه های اصلی راهبردهای آموزش بوم محور استخراج گردید. تحلیل داده ها در این مرحله به شناسایی پنج مقوله محوری شامل یادگیری کاوشگرانه در زیست بوم ملموس تلفیق دانش بومی با مفاهیم رسمی حل مسئله مشارکتی آموزش خارج از کلاس و پرورش تعلق مکانی منجر شد. در فاز کمی با به کارگیری طرح تیمه تجربی پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل شصت دانش آموز ششم و دوره اول متوسطه به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جای دهی شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته آگاهی زیست محیطی بود که روایی و پایایی آن به تایید رسید. داده های کمی با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره تحلیل شدند. یافته های استنباطی نشان داد که به کارگیری راهبردهای آموزشی مبتنی بر بوم شناسی محلی موجب ارتقای معنادار نمرات آگاهی زیست محیطی گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است. بیشترین میزان تاثیر مداخله آموزشی به ترتیب در ابعاد رفتاری عاطفی و شناختی مشاهده شد. بر این اساس تلفیق بوم شناسی محلی در برنامه های آموزشی علوم تجربی زمینه ساز تعمیق سواد زیست محیطی و پرورش شهروندان متعهد می گردد.واژه های کلیدی راهبردهای آموزشی بوم شناسی محلی آگاهی زیست محیطی علوم تجربی آموزش مکان محور