چالش های کارآفرینی برای فارغ التحصیلان رشته های فنی و حرفه ای

کارآفرینی برای فارغ التحصیلان رشته های فنی و حرفه ای (TVET)، به عنوان یکی از کلیدی ترین راهبردهای اشتغال زایی و توسعه اقتصادی در دهه ۲۰۲۰، با مجموعه ای پیچیده و درهم تنیده از چالش ها مواجه است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-توصیفی و با بهره گیری از نظریه های کارآفرینی شومپیتر، برنامه ریزی رفتار (TPB)، و مدل اکوسیستم کارآفرینی ایزنبرگ، به واکاوی موانع پیش روی کارآفرینان فارغ التحصیل از هنرستان ها، دانشکده های فنی و مراکز مهارت آموزی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که این چالش ها در پنج لایه اصلی دسته بندی می شوند: (۱) شکاف میان «مهارت فنی» و «مهارت کارآفرینی»، (۲) موانع ساختاری و بوروکراتیک در دسترسی به سرمایه و مجوز، (۳) چالش های فرهنگی و انگ اجتماعی، (۴) ضعف در دسترسی به بازار و شبکه سازی، و (۵) نابرابری های منطقه ای و جنسیتی. این مقاله با بررسی تطبیقی مدل های موفق جهانی (مانند آلمان، سنگاپور، کره جنوبی و استونی) و تحلیل مطالعات موردی درون کشوری، نشان می دهد که حل این چالش ها نیازمند بازطراحی اکوسیستم کارآفرینی فنی با رویکردی چندبعدی است. در پایان، چارچوبی سیاستی برای توانمندسازی کارآفرینان فنی در افق ۱۴۱۰ ارائه شده است.واژگان کلیدی: کارآفرینی فنی، فارغ التحصیلان TVET، شکاف مهارتی، اکوسیستم کارآفرینی، موانع بوروکراتیک، سرمایه اجتماعی، اقتصاد مهارتی.