تاثیر یادگیری مبتنی بر پروژه بر مهارت حل مسئله دانش آموزان

یادگیری مبتنی بر پروژه به عنوان یکی رویکردهای نوین آموزشی، توجه بسیاری از پژوهشگران و دست اندرکاران نظام های آموزشی را به خود جلب کرده است. این پژوهش کیفی با هدف بررسی تاثیر یادگیری مبتنی بر پروژه بر مهارت حل مسئله دانش آموزان انجام شده است. در دنیای پیچیده و پرشتاب کنونی، توانایی حل مسئله به عنوان یکی از مهارت های اساسی قرن بیست و یکم محسوب می شود و نظام های آموزشی وظیفه دارند دانش آموزانی را تربیت کنند که بتوانند در موقعیت های واقعی و چندوجهی، راه حل های خلاقانه و موثر ارائه دهند. رویکرد یادگیری مبتنی بر پروژه با فراهم کردن بستری برای یادگیری فعال، مشارکتی و مبتنی بر موقعیت های واقعی، می تواند زمینه ساز پرورش این مهارت حیاتی باشد. در این پژوهش، با استفاده از روش پژوهش کیفی از نوع پدیدارشناسی، تجارب زیسته دانش آموزان از مشارکت در فعالیت های یادگیری مبتنی بر پروژه مورد کاوش قرار گرفته است. جامعه پژوهش شامل دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر تهران بود که به روش نمونه گیری هدفمند، تعداد ۲۵ دانش آموز از مدارسی که رویکرد یادگیری مبتنی بر پروژه را اجرا می کردند، انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق، مشاهدات مشارکتی و بررسی اسناد و آثار دانش آموزان گردآوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی انجام گرفت که شامل خواندن مکرر داده ها، استخراج عبارت های مهم، صورت بندی معانی، سازماندهی معانی در طبقات، تدوین توصیف جامع و تایید توسط مشارکت کنندگان است. یافته های پژوهش نشان داد که یادگیری مبتنی بر پروژه تاثیرات عمیق و چندوجهی بر مهارت حل مسئله دانش آموزان دارد. تحلیل داده ها به شناسایی شش مضمون اصلی انجامید: توسعه تفکر انتقادی و تحلیلی، افزایش انگیزه و درگیری شناختی، تقویت مهارت های مشارکتی و کار گروهی در حل مسئله، پرورش خلاقیت و نوآوری در ارائه راه حل ها، ارتقای خودکارآمدی و اعتماد به نفس در مواجهه با مسائل پیچیده، و توسعه توانایی انتقال یادگیری به موقعیت های جدید. دانش آموزان بیان داشتند که رویکرد پروژه محور به آن ها امکان می دهد تا مسائل را از زوایای مختلف بررسی کرده، راه حل های متنوع را آزمایش نمایند و از شکست ها به عنوان فرصتی برای یادگیری استفاده کنند. همچنین، همکاری با هم سالان در چارچوب پروژه های گروهی، به توسعه مهارت های ارتباطی و توانایی پذیرش دیدگاه های متفاوت کمک شایانی کرده است. بر اساس یافته ها، می توان نتیجه گرفت که یادگیری مبتنی بر پروژه رویکردی کارآمد برای پرورش مهارت حل مسئله است و توصیه می شود که طراحان برنامه های درسی و معلمان، توجه بیشتری به اجرای این روش در کلاس های درس داشته باشند.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر پروژه ، مهارت حل مسئله ، تفکر انتقادی ، یادگیری مشارکتی ، پژوهش کیفی