بررسی اثربخشی مداخله شناختی رفتاری مبتنی بر چت بات هوش مصنوعی در کاهش اضطراب اجتماعی نوجوانان

اضطراب اجتماعی در نوجوانی یکی از شایع ترین اختلال های هیجانی است که می تواند بر رشد تحصیلی، روابط بین فردی، شکل گیری هویت، عزتصیلی، روابط بین فردی، شکل گیری هویت، عزت نفس در موقعیت هایی مانند صحبت در جمع، پاسخ دادن در کلاس، تعامل با همسالان یا قرار گرفتن در معرض ارزیابی دیگران، دچار ترس شدید، نگرانی مداوم و اجتناب رفتاری می شوند. در سال های اخیر، استفاده از فناوری های نوین در حوزه سلامت روان، به ویژه مداخلات مبتنی بر هوش مصنوعی، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. یکی از این ظرفیت ها، به کارگیری چت بات های هوشمند برای ارائه مداخلات شناختی رفتاری است. این چت بات ها می توانند با دسترسی پذیری بالا، هزینه کمتر، تعامل مستمر و کاهش انگ مراجعه حضوری، بستری مناسب برای حمایت روان شناختی نوجوانان فراهم سازند. هدف مقاله حاضر، بررسی اثربخشی مداخله شناختی رفتاری از طریق چت بات هوش مصنوعی در کاهش اضطراب اجتماعی نوجوانان است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر الگوی شبه ازمایشی پیش ازمون و پس ازمون با گروه کنترل تدوین شده است. در این چارچوب، از مقیاس اضطراب اجتماعی لایبوتیز و پرسشنامه اضطراب بک به عنوان ابزارهای اصلی سنجش استفاده می شود. یافته های تحلیلی نشان می دهد که مداخلات شناختی رفتاری مبتنی بر چت بات می توانند از طریق اصلاح افکار ناکارامد، کاهش خودگویی های منفی، افزایش خودنظارتی و تمرین مواجهه تدریجی، به کاهش نشانه های اضطراب اجتماعی کمک کنند. همچنین این مداخلات در صورت طراحی اصولی، رعایت ملاحظات اخلاقی و انطباق با ویژگی های تحولی نوجوانان، می توانند به عنوان مکمل خدمات روان شناختی مدرسه محور مورد استفاده قرار گیرند. در مجموع، نتایج مقاله نشان می دهد که چت بات هوش مصنوعی، اگر بر پایه اصول علمی درمان شناختی رفتاری طراحی شود، می تواند ابزاری کارامد، کم هزینه و قابل گسترش در مدیریت اضطراب اجتماعی نوجوانان باشد.واژگان کلیدی: اضطراب اجتماعی، نوجوانان، درمان شناختی رفتاری، چت بات هوش مصنوعی، سلامت روان دیجیتال، مداخله روان شناختی