« از نظم اجباری تا انضباط درونی؛ بازآفرینی فرهنگ کلاس درس»

نظام های آموزشی معاصر با چالش گذار از رویکردهای سنتی کنترل رفتار به سمت پرورش یادگیرندگان خودتنظیم و مسئولیت پذیر روبه رو هستند. الگوهای سنتی مدیریت کلاس درس با اتکا بر سازوکارهای پاداش و تنبیه بیرونی، غالبا به اطاعت ظاهری و مقطعی منجر شده و انگیزش درونی فراگیران را تضعیف می کنند. این مقاله با هدف تبیین ضرورت چرخش پارادایمی از نظم تحمیلی به انضباط درونی، به بررسی ابعاد مفهومی، ساختاری و فرهنگی حاکم بر محیط یادگیری می پردازد. در این راستا، با تکیه بر دیدگاه های روان شناختی و تربیتی مبتنی بر انگیزش درونی، عاملیت یادگیرنده و ساختن گرایی اجتماعی، راهکارهایی عملی برای بازتعریف نقش معلم از ناظر بیرونی به تسهیل گر گفتگو و تعامل ارائه می شود. نتایج نشان می دهد که ارتقای امنیت روانی، مشارکت دانش آموزان در تدوین هنجارهای یادگیری و تمرکز بر عاملیت فردی، بستری پایدار برای رشد اخلاقی، کاهش فرسودگی شغلی معلمان و ایجاد فرهنگ پویای کلاسی فراهم می آورد.کلمات کلیدی: انضباط درونی، نظم اجباری، مدیریت کلاس درس، فرهنگ مدرسه، خودتنظیمی، محیط یادگیری.