نقش آموزش یادگیری اجتماعی– هیجانی (SEL) بر کاهش انواع پرخاشگری دانش آموزان دوره ابتدایی و متوسطه اول

پرخاشگری دانش آموزان در اشکال فیزیکی، کلامی و رابطه ای، یکی از چالش های بنیادی رفتاری و انضباطی در محیط های آموزشی دوره ابتدایی و متوسطه اول است. هدف از مقاله مروری–تحلیلی حاضر، تبیین نقش آموزش «یادگیری اجتماعی–هیجانی» (SEL) بر اساس چارچوب مرجع CASEL در مهار و کاهش رفتارهای پرخاشگرانه دانش آموزان است. روش شناسی این پژوهش بر اساس مرور نظام مند و سنتزپژوهی ۱۲ مطالعه کلیدی و مستند و متاآنالیز معتبر منتشرشده در پایگاه های داخلی (SID, Magiran, Noormags) و بین المللی (ERIC, Scopus, Google Scholar) در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ تنظیم شده است. در این مقاله، ضمن سنخ شناسی مفاهیم پرخاشگری و ابعاد پنج گانه یادگیری اجتماعی–هیجانی (خودآگاهی، خودمدیریتی، آگاهی اجتماعی، مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری مسئولانه)، یافته های تجربی تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد که آموزش های ساختاریافته SEL با ارتقای توانمندی تنظیم هیجان و بازداری رفتارهای تکانشی، بیشترین تاثیر را در کاهش پرخاشگری فیزیکی و کلامی در دوره ابتدایی دارند. همچنین ارتقای آگاهی اجتماعی و مهارت های ارتباطی، مانع از شکل گیری پرخاشگری رابطه ای، طرد اجتماعی و قلدری در بین دانش آموزان متوسطه اول می شود. در پایان، دلالت های تربیتی و راهکارهای اجرایی بومی سازی شده (نظیر تکنیک های تنظیم هیجان فردی پشت نیمکت برای کلاس های متراکم ۳۵ تا ۴۰ نفره) ارائه شده است. واژگان کلیدی: یادگیری اجتماعی – هیجانی (SEL) ، چارچوب CASEL، پرخاشگری فیزیکی و کلامی، پرخاشگری رابطه ای، دوره ابتدایی، دوره متوسطه اول، دلالت های تربیتی.