بررسی جایگاه مهدویت و موعودباوری در ادیان الهی

باور به آینده ای روشن و ظهور منجی یا مصلح نهایی، یکی از موضوعات مهم در اندیشه دینی بشر به شمار می آید. در بسیاری از ادیان، اندیشه ای درباره پیروزی نهایی خیر بر شر، گسترش عدالت و تحقق آینده ای مطلوب دیده می شود. در اسلام، این اندیشه در قالب آموزه مهدویت جایگاهی برجسته یافته است. در یهودیت، باور به مسیحا یا منجی آینده، در مسیحیت انتظار بازگشت مسیح و در زرتشتی گری اعتقاد به سوشیانت، از مهم ترین نمونه های موعودباوری به شمار می روند. با وجود شباهت های فراوان میان این دیدگاه ها، تفاوت هایی نیز در هویت منجی، زمان تحقق وعده، شیوه اصلاح جهان و گستره نجات وجود دارد.هدف مقاله حاضر، بررسی جایگاه مهدویت و موعودباوری در ادیان الهی و مقایسه مهم ترین وجوه اشتراک و تفاوت این باورها است. پژوهش حاضر با روش توصیفی، تحلیلی و تطبیقی و بر پایه منابع کتابخانه ای انجام شده است. در ابتدا مفهوم مهدویت و موعودباوری بررسی می شود و سپس جایگاه منجی در اسلام، یهودیت، مسیحیت و آیین زرتشت مورد مطالعه قرار می گیرد. یافته های پژوهش نشان می دهد که امید به آینده، غایت مندی تاریخ، مبارزه میان خیر و شر و انتظار تحقق عدالت، از مهم ترین زمینه های مشترک اندیشه موعودباوری در ادیان مختلف است. با این حال، اسلام و به ویژه مکتب شیعه، آموزه مهدویت را با ویژگی ها و مبانی کلامی ویژه ای مطرح می کند.نتیجه بررسی نشان می دهد که موعودباوری می تواند افزون بر جنبه اعتقادی، دارای کارکردهای اخلاقی، اجتماعی و تربیتی نیز باشد. این باور در صورت تفسیر مسئولانه، می تواند امید، مسئولیت پذیری و تلاش برای تحقق ارزش های انسانی و عدالت را تقویت کند.واژگان کلیدی: مهدویت، موعودباوری، منجی، ادیان الهی، مسیحا، حضرت مسیح، سوشیانت، انتظار.