یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی: الگوها، چالش ها و چشم اندازها

گسترش هوش مصنوعی، چشم اندازهای جدیدی را برای پاسخ گویی به تفاوت های فردی یادگیرندگان و طراحی تجربه های آموزشی متناسب با نیازها، توانایی ها و پیشرفت آنان فراهم کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی الگوها، چالش ها و چشم اندازهای یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی به روش مرور روایتی انجام شد. برای شناسایی مطالعات مرتبط، منابع علمی منتشرشده در پایگاه های معتبر انگلیسی و فارسی بررسی و مطالعات مرتبط با یادگیری شخصی سازی شده، یادگیری تطبیقی و کاربرد هوش مصنوعی در آموزش انتخاب شدند. پس از بررسی و تحلیل محتوای مطالعات، یافته ها به شیوه توصیفی تحلیلی در سه محور اصلی شامل الگوها، چالش ها و چشم اندازهای آینده دسته بندی شدند. بررسی مطالعات نشان داد که مهم ترین الگوهای یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی شامل یادگیری تطبیقی و ایجاد مسیرهای فردی، مدل سازی یادگیرنده و تحلیل داده های آموزشی، تولید محتوای متناسب با نیاز فرد، بازخورد و حمایت هوشمند و استفاده از دستیارها و مربیان هوشمند است. در مقابل، چالش های اصلی شامل حریم خصوصی و امنیت داده های یادگیرندگان، سوگیری الگوریتمی و عدالت آموزشی، اعتبار محتوای تولیدشده، وابستگی بیش از حد به فناوری و نابرابری در دسترسی به زیرساخت های دیجیتال شناسایی شد. همچنین، مطالعات بر حرکت آینده این حوزه به سمت شخصی سازی پویا و مستمر، همکاری انسان و هوش مصنوعی، تولید تجربه های یادگیری متناسب با فرد، تقویت نقش معلم و توسعه آموزش انسان محور و اخلاقی تاکید دارند. بر اساس یافته ها، یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی می تواند با فراهم کردن مسیرهای آموزشی انعطاف پذیر، بازخورد سریع و محتوای متناسب با نیازهای فردی، زمینه ارتقای کیفیت و کارآمدی فرایند یادگیری را فراهم کند. بنابراین، چشم انداز مطلوب این حوزه نه جایگزینی معلم با هوش مصنوعی، بلکه شکل گیری الگوی همکاری انسان و هوش مصنوعی در محیط های یادگیری هوشمند، عادلانه و انسان محور است.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هوش مصنوعی ، یادگیری شخصی سازی شده ، یادگیری تطبیقی ، آموزش هوشمند ، شخصی سازی یادگیری ، فناوری آموزشی.