تاثیر تغییر نقش دانش آموز از دریافت کننده به ارائه دهنده بر یادگیری

تغییر نقش دانش آموز از دریافت کننده صرف اطلاعات به ارائه دهنده آموخته ها، یکی از رویکردهای مهم در فرایند یادگیری فعال و دانش آموزمحور به شمار می رود. در الگوی سنتی آموزش، دانش آموز بیشتر در جایگاه دریافت کننده مطالب قرار دارد و عمدتا وظیفه او گوش دادن، یادداشت برداری و پاسخ گویی به پرسش های معلم است؛ در حالی که قرار گرفتن دانش آموز در نقش ارائه دهنده، او را به بازسازی، سازمان دهی و توضیح دانش وادار می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تغییر نقش دانش آموز از دریافت کننده به ارائه دهنده بر یادگیری انجام شده است. این مطالعه با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از بررسی یافته های پژوهش های مرتبط انجام گرفت. نتایج نشان می دهد که مشارکت دانش آموزان در ارائه مطالب درسی می تواند موجب افزایش درگیری شناختی، تقویت یادآوری و تثبیت مفاهیم، بهبود مهارت بیان و توضیح مطالب، افزایش اعتمادبه نفس و تقویت مسئولیت پذیری در فرایند یادگیری شود. هنگامی که دانش آموز موظف است موضوعی را برای دیگران توضیح دهد، ناچار می شود مطالب را عمیق تر مطالعه کرده، ارتباط میان مفاهیم را شناسایی و اطلاعات را به زبان قابل فهم بازسازی کند. همچنین ارائه دانش به همکلاسی ها می تواند فرصت دریافت بازخورد، اصلاح برداشت های نادرست و مشارکت بیشتر در تعاملات آموزشی را فراهم سازد. یافته ها همچنین نشان می دهد که اثربخشی این شیوه به عواملی مانند آمادگی دانش آموز، نوع موضوع، حمایت معلم، فضای روانی کلاس و تناسب فعالیت ارائه با سطح توانایی یادگیرندگان وابسته است. بنابراین، انتقال تدریجی بخشی از مسئولیت آموزش به دانش آموزان می تواند به عنوان راهکاری برای تقویت یادگیری عمیق، مشارکت فعال و استقلال آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

نقش دانش آموز ، یادگیری فعال ، ارائه دانش ، یادگیری دانش آموزمحور ، مشارکت کلاسی ، یادگیری عمیق ، استقلال یادگیری