بازاندیشی در پیوندهای هویت حرفه ای، سرمایه روان شناختی و تاب آوری معلمان زبان انگلیسی: مروری نظام مند بر ادبیات پژوهشی

هویت حرفه ای معلمان زبان انگلیسی به عنوان یکی از محوری ترین مفاهیم در حوزه آموزش زبان، در سال های اخیر توجه گسترده ای را به خود جلب کرده است. بااین حال، درک چگونگی ارتباط این سازه با مفاهیم روان شناختی چون سرمایه روان شناختی و تاب آوری، همچنان با پراکندگی و شکاف های نظری قابل توجهی مواجه است. مقاله حاضر با رویکردی کیفی‑تحلیلی و با استفاده از روش مرور نظام مند، به بررسی و سنتز ادبیات پژوهشی موجود در زمینه پیوندهای میان هویت حرفه ای، سرمایه روان شناختی و تاب آوری معلمان زبان انگلیسی می پردازد. بدین منظور، ۴۵ مطالعه پژوهشی معتبر از پایگاه های داده علمی شامل Scopus، Web of Science، ERIC و Google Scholar در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶ مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. یافته های این مرور در قالب شش مضمون اصلی سازماندهی شدند: (۱) هویت حرفه ای به مثابه سازه ای پویا و وابسته به بافت؛ (۲) سرمایه روان شناختی به عنوان منبع درونی مقابله با چالش های شغلی؛ (۳) تاب آوری معلمان در تعامل با عوامل فردی و سازمانی؛ (۴) نقش میانجی سرمایه روان شناختی در رابطه هویت و تاب آوری؛ (۵) تاثیر عوامل بافتی و فرهنگی بر این روابط؛ و (۶) پیامدهای نظری و عملی برای توسعه حرفه ای معلمان. تحلیل نشان می دهد که هویت حرفه ای قوی از طریق تقویت سرمایه روان شناختی (شامل خودکارآمدی، خوش بینی، امیدواری و تاب آوری) به افزایش تاب آوری معلمان در مواجهه با چالش های شغلی منجر می شود. بااین حال، این روابط تحت تاثیر عوامل بافتی و فرهنگی قرار دارند و در بافت های مختلف، الگوهای متفاوتی به خود می گیرند. این مقاله با ارائه یک چارچوب مفهومی یکپارچه، به تبیین سازوکارهای این روابط پرداخته و دلالت های آن را برای سیاست گذاری آموزشی، برنامه های توسعه حرفه ای و پژوهش های آتی مورد بحث قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

هویت حرفه ای معلم ، سرمایه روان شناختی ، تاب آوری ، مرور نظام مند ، معلمان زبان انگلیسی ، توسعه حرفه ای