بررسی چالش های یادگیری مفاهیم انتزاعی شیمی و راهبردهای نوین تدریس آن ها: یک مطالعه مروری

شیمی از جمله علوم تجربی است که بخش قابل توجهی از مفاهیم آن ماهیتی انتزاعی، نامحسوس و چندسطحی دارد و یادگیری آن مستلزم برقراری ارتباط میان پدیده های قابل مشاهده، ساختارهای ذره ای و زبان نمادی علم است. بسیاری از دانش آموزان در انتقال میان این سطوح، تشکیل مدل های ذهنی صحیح، تفسیر نمادهای شیمیایی و پیوند دادن مفاهیم نظری با پدیده های عینی با دشواری مواجه می شوند. هدف پژوهش حاضر بررسی مهم ترین چالش های یادگیری مفاهیم انتزاعی شیمی و تحلیل راهبردهای نوین تدریس برای کاهش این دشواری هاست. این پژوهش با رویکرد مروری و با استفاده از تحلیل و ترکیب یافته های پژوهش های انجام شده در حوزه آموزش شیمی، بازنمایی های چندگانه، یادگیری کاوشگری، مدل سازی، فناوری های آموزشی و تغییر مفهومی انجام شده است. یافته های مرور نشان می دهد که ضعف در دانش پیشین، بدفهمی های پایدار، دشواری در تجسم سطح زیرمیکروسکوپی، بار شناختی، آموزش نمادمحور، جدایی میان نظریه و آزمایش و ناتوانی در ترجمه میان بازنمایی های مختلف از مهم ترین موانع یادگیری هستند. همچنین راهبردهایی مانند آموزش مبتنی بر بازنمایی های چندگانه، مدل سازی، یادگیری کاوشگری، آزمایش های هدایت شده، نقشه های مفهومی، شبیه سازی رایانه ای، واقعیت افزوده، یادگیری مسئله محور و گفت وگوی علمی می توانند در تقویت فهم مفهومی موثر باشند. در مجموع، آموزش موثر شیمی نیازمند گذار از انتقال فرمول ها و تعاریف به سوی ساخت مدل های ذهنی، پیوند دادن سه سطح دانش شیمی و فعال سازی تفکر علمی دانش آموزان است.

کلیدواژه ها:

مفاهیم انتزاعی شیمی ، یادگیری شیمی ، بازنمایی چندگانه ، بدفهمی مفهومی ، راهبردهای نوین تدریس