رابطه استفاده از هوش مصنوعی با یکسان سازی خلاقیت و رکود قوه تخیل در دانش آموزان

ظهور سریع فناوری های هوش مصنوعی و نفوذ گسترده آن به نظام های آموزشی، پرسشی بنیادین را پیش روی متخصصان تعلیم و تربیت قرار داده است: آیا استفاده روزافزون دانش آموزان از ابزارهای هوش مصنوعی، به تقویت خلاقیت آنان می انجامد یا به یکسان سازی و فرسایش قوه تخیل ایشان است. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی–مروری، به بررسی رابطه میان استفاده از هوش مصنوعی و دو پدیده مرتبط با آن، یعنی یکسان سازی خلاقیت و رکود قوه تخیل در دانش آموزان می پردازد. در این پژوهش پس از تبیین مفاهیم اساسی مانند خلاقیت، تخیل، هوش مصنوعی مولد و یکسان سازی شناختی، سازوکارهایی که از طریق آن ها هوش مصنوعی می تواند به کاهش تنوع ایده ها، همگرایی الگوهای فکری و تضعیف تخیل فعال منجر شود، تحلیل می گردد. در مقابل، ظرفیت های بالقوه هوش مصنوعی برای تقویت خلاقیت نیز بررسی می شود. یافته های تحلیلی نشان می دهد که رابطه مذکور رابطه ای خطی و جبری نیست، بلکه به عواملی چون شیوه به کارگیری ابزار، سن دانش آموز، نقش راهبری معلم و طراحی محیط یادگیری وابسته است. در پایان، راهکارهایی برای بهره گیری متعادل و خلاقیت پرور از هوش مصنوعی در آموزش ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هوش مصنوعی ، تخیل ، دانش آموزان ، خلاقیت.