چگونه توانستم با بهره گیری از راهکارهای حمایتی، هنردرمانی، تقویت مثبت و مواجهه تدریجی، اضطراب اجتماعی دانش آموز پایه سوم ابتدایی را کاهش داده و مشارکت کلاسی او را افزایش دهم؟

اقدام پژوهی حاضر با هدف بررسی و کاهش اضطراب اجتماعی یکی از دانش آموزان پایه سوم ابتدایی با نام مستعار «ر.ح» انجام شده است. این دانش آموز در جریان حضور در کلاس، در موقعیت های اجتماعی و آموزشی نشانه هایی مانند سکوت طولانی، اجتناب از پاسخ گویی، کناره گیری از فعالیت های گروهی، کاهش ارتباط با معلم و همکلاسی ها و در برخی موارد پناه گرفتن در فضای زیر میز را از خود نشان می داد. این رفتارها نه تنها بر روند یادگیری او تاثیر منفی گذاشته بود، بلکه مشارکت اجتماعی، احساس امنیت روانی و اعتماد به نفس وی را نیز تحت تاثیر قرار داده بود.پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و در قالب اقدام پژوهی اجرا شد. گردآوری اطلاعات از طریق مشاهده مستقیم، گفت وگو با والدین، بررسی عملکرد تحصیلی و رفتاری دانش آموز، مشورت با همکاران و ثبت رویدادهای روزانه انجام گرفت. پس از تحلیل اطلاعات، مجموعه ای از راهکارهای متناسب با شرایط دانش آموز از جمله ایجاد فضای عاطفی امن در کلاس، کاهش فشار مستقیم برای پاسخ گویی، استفاده از فعالیت های هنری، بهره گیری از تشویق تدریجی، برقراری ارتباط فردی موثر، سپردن مسئولیت های کوچک و اجرای مواجهه تدریجی با موقعیت های اجتماعی به کار گرفته شد.نتایج حاصل از اجرای این راهکارها نشان داد که دانش آموز مورد نظر به تدریج توانست احساس امنیت بیشتری در کلاس تجربه کند، از حالت انزوا فاصله بگیرد، در فعالیت های آموزشی و گروهی مشارکت بیشتری نشان دهد و رفتارهای اضطرابی او کاهش پیدا کند. همچنین مشاهده شد که رویکردهای حمایتی غیرمستقیم، به ویژه استفاده از هنر و تقویت مثبت، نسبت به فشار مستقیم برای صحبت کردن، اثربخشی بیشتری در بهبود وضعیت او داشته اند.این اقدام پژوهی نشان می دهد که معلم با شناسایی دقیق مسئله، تحلیل علل زمینه ای و به کارگیری راهکارهای متناسب با ویژگی های روانی و عاطفی دانش آموز، می تواند نقشی تعیین کننده در کاهش مشکلات هیجانی و اجتماعی دانش آموزان ایفا کند و زمینه رشد تحصیلی و شخصیتی آنان را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: اقدام پژوهی ، اضطراب اجتماعی ، دانش آموز ابتدایی ، هنردرمانی ، تقویت مثبت ، مشارکت کلاسی