نقش تاب آوری آموزشی در پیشگیری از ترک تحصیل دانش آموزان دوره متوسطه

چکیده فارسیترک تحصیل یکی از پیچیده ترین و چندبعدی ترین چالش های پیش روی نظام های آموزشی در سراسر جهان است که پیامدهای قابل توجهی برای مسیر زندگی فردی و توسعه ملی به همراه دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تاب آوری آموزشی در پیشگیری از ترک تحصیل دانش آموزان دوره متوسطه انجام شد. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه ناحیه ۲ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها ۳۸۰ دانش آموز به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل دو پرسشنامه محقق ساخته تاب آوری آموزشی و گرایش به ترک تحصیل بود. روایی ابزارها توسط پنل متخصصان روان شناسی تربیتی تایید و پایایی آن ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ (به ترتیب ۰/۸۹ و ۰/۸۵) و تحلیل عاملی تاییدی احراز شد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و آزمون تی تک نمونه ای در سطح معناداری ۰/۰۵ انجام گرفت. یافته ها نشان داد که سطح تاب آوری آموزشی دانش آموزان به طور معناداری بالاتر از میانگین نظری است (p < ۰/۰۰۱). همچنین، نتایج بیانگر آن بود که تاب آوری آموزشی با گرایش به ترک تحصیل رابطه منفی معناداری دارد (p < ۰/۰۰۱). ابعاد خودکارآمدی، انگیزش تحصیلی، مهارت های حل مسئله، حمایت اجتماعی ادراک شده و تنظیم هیجان به عنوان قوی ترین پیش بین های پیشگیری از ترک تحصیل شناسایی شدند. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی و مدیران مدارس با طراحی و اجرای مداخلات هدفمند در راستای تقویت ابعاد تاب آوری آموزشی، به ویژه از طریق برنامه های آموزشی متمرکز بر افزایش خودکارآمدی، انگیزه، توانایی حل مسئله و تنظیم هیجان در میان دانش آموزان، گام های موثری در پیشگیری از ترک تحصیل بردارند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: تاب آوری آموزشی ، ترک تحصیل ، دانش آموزان دوره متوسطه ، خودکارآمدی ، پیشگیری